Paşinyanın mümkün qələbəsi Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesinə nə vəd edir?
Ermənistan iyunun 7-də ölkənin gələcək siyasi, iqtisadi və geosiyasi vektorunu müəyyən edəcək növbəti parlament seçkilərinə hazırlaşır. Rəsmi təbliğat-təşviqat kampaniyasının son mərhələsinə qədəm qoyulduğu bir vaxtda, beynəlxalq və daxili sosioloji mərkəzlərin keçirdiyi rəy sorğuları Baş nazir Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi hakim “Mülki Müqavilə” Partiyasının rəqiblərini qabaqlayaraq üstünlüyünü qoruyub saxladığını göstərir. Bu reallıq İrəvanın Qərbə doğru xarici siyasət kursunun və xüsusilə Azərbaycanla aparılan sülh prosesinin gələcək taleyini yenidən regional müzakirələrin mərkəzinə daşıyıb.
Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a danışan politoloq Ramiz Alıyev Ermənistandakı seçkiönfəsi mənzərəni, Paşinyanın mümkün qələbəsinin regiondakı geosiyasi balanslara və Bakı-İrəvan xəttindəki normallaşma prosesinə təsirlərini geniş təhlil edib.
Politoloq Ramiz Alıyev qeyd edib ki, Paşinyan hakimiyyətinin seçkilərdən uğurla çıxması ilk növbədə Ermənistanın Qərblə münasibətləri dərinləşdirmək istiqamətində son illərdə atdığı addımların davam edəcəyinə işarədir:
“Son dövrlərdə İrəvanın Avropa İttifaqı və ABŞ-la siyasi dialoqu genişləndirməsi, təhlükəsizlik və iqtisadi əməkdaşlıq sahələrində yeni formatlar axtarması Ermənistanın ənənəvi xarici siyasət balansında ciddi dəyişikliklərə səbəb olub. Lakin Ermənistanın coğrafi və geosiyasi reallıqları, eləcə də Rusiya ilə mövcud iqtisadi və təhlükəsizlik əlaqələri İrəvanın tam şəkildə yalnız bir istiqamətə yönəlməsinə imkan vermir. Buna görə də Paşinyan hökumətinin gələcəkdə də balanslaşdırılmış, çoxvektorlu siyasət aparmağa məcbur olacağı gözlənilir”.
Azərbaycanla sülh prosesi müstəvisində seçkilərin rolunu qiymətləndirən politoloq bildirib ki, Paşinyanın mümkün qələbəsi danışıqların davamlılığı üçün müəyyən siyasi sabitlik yarada bilər. Məhz onun hakimiyyəti dövründə tərəflər arasında sülh müqaviləsinin mətninin böyük hissəsi razılaşdırılıb və münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılıb:
“Bununla belə, yekun sülh sazişinin imzalanması üçün Ermənistan Konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarına əsas yaradan müddəaların aradan qaldırılması, regional kommunikasiyaların açılması və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi kimi fundamental məsələlər hələ də öz həllini gözləyir. Bu baxımdan seçkilərdə əldə olunacaq güclü mandat Paşinyan hökumətinə daxili müqaviməti qıraraq daha cəsarətli qərarlar qəbul etmək imkanı verə bilər”.
R.Alıyevin sözlərinə görə, regional geosiyasi balanslar kontekstində Ermənistanın sabit və praqmatik siyasət yürütməsi Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sabitliyin formalaşmasına birbaşa töhfə verəcək:
“Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin imzalanması regionda əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirəcək, nəqliyyat və iqtisadi layihələrin reallaşmasına şərait yaradacaq. Eyni zamanda, bu proses region uğrunda rəqabət aparan qlobal və regional güclərin maraqlarına da təsir göstərdiyindən, Ermənistanın gələcək siyasi kursu yalnız daxili siyasət məsələsi deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqazın geosiyasi gələcəyini müəyyən edən amillərdən biri kimi qiymətləndirilməlidir”.
Bakının mövqeyi: Siyasi simalar deyil, öhdəliklər önəmlidir
Ekspert sonda rəsmi Bakının məsələyə yanaşmasını xüsusi vurğulayıb. O qeyd edib ki, Azərbaycan üçün Ermənistandakı hakimiyyət dəyişikliyi deyil, icra olunan siyasət önəm kəsb edir:
“Azərbaycana gəldikdə isə, rəsmi Bakı üçün əsas məsələ Ermənistanda hansı siyasi qüvvənin hakimiyyətdə olmasından daha çox, həmin hakimiyyətin sülh öhdəliklərinə sadiqliyi və regionda davamlı sabitliyə xidmət edən praktiki addımlar atmasıdır”.
