Qərbi Azərbaycan kəndləri – Şişqaya
Şişqaya kəndi Qərbi Azərbaycanın tarixi Göyçə mahalında, keçmiş Basarkeçər rayonunda yerləşən qədim Azərbaycan yaşayış məntəqələrindən biridir. Kənd Basarkeçərdən təxminən 15 kilometr şimal-qərbdə, dəniz səviyyəsindən təxminən 2050–2059 metr yüksəklikdə, dağlıq ərazidə yerləşib.
Kəndin qədimliyi onun ərazisindəki tarixi izlərlə də təsdiqlənir. Şişqayanın cənubundakı qədim məzarlıqda X–XII əsrlərə aid sənduqə tipli qəbirüstü abidələrin qalıqları aşkarlanıb. Bu abidələr kənd ərazisində çox qədim yaşayışın mövcudluğuna dair mühüm maddi sübutlardan hesab olunur.
-1685024833.jpg)
Tarixi mənbələrdə Şişqaya adının daha qədim yaşayış məntəqələri ilə əlaqələndirildiyi də göstərilir. AMEA-nın Göyçə mahalının tarixinə dair araşdırmasında XVII əsrə qədərki mənbələrdə adı keçən Şişlik kəndinin sonrakı dövrlərdə Şişqaya adını aldığı ehtimal edilir.
XIX əsrin əvvəllərindən etibarən kənddə azərbaycanlı əhali yaşayırdı. 1831-ci il kameral siyahıyaalmasına əsasən Şişqayada 251 nəfər azərbaycanlı qeydə alınıb. Sonrakı onilliklərdə kəndin əhalisi sürətlə artıb: 1873-cü ildə 593, 1886-cı ildə 905, 1897-ci ildə 1132, 1916-cı ildə isə 1232 nəfər olub.
1919-cu ilin əvvəlindən etibarən Şişqaya azərbaycanlı əhalisinin ağır hadisələrlə üzləşdiyi kəndlərdən biri olub. Mənbələrə görə, həmin il kənd sakinlərinin bir hissəsi silahlı hücumlar nəticəsində yurdlarından çıxarılıb və deportasiyaya məruz qalıb.
Şişqaya həmçinin XIII–XIV əsrlərə aid tarixi-arxeoloji abidələri ilə seçilib. Kənddə Azərbaycan türklərinin həyat və məişəti ilə bağlı müxtəlif maddi-mədəniyyət nümunələrinin olduğu qeyd edilir. Tarixi abidələrin bir qisminin sonrakı dövrdə dəyişdirildiyi və ya dağıdıldığı barədə məlumatlar da mövcuddur.
Kəndin adı 1991-ci ildə dəyişdirilərək əvvəlcə Quqariç, həmin ilin avqustunda isə Geğamasar formasında rəsmiləşdirilib.
Şişqaya Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalında tarix, mədəniyyət və qədim yaşayış izləri baxımından diqqət çəkən kəndlərdən biri kimi yadda qalır. Kəndin adı, tarixi abidələri və burada yaşamış insanların xatirələri bu qədim yurdun tarixinin mühüm səhifələrindən birini təşkil edir.
