Azərbaycanda havaların soyuması ilə ətə tələbatın artması qiymətlərə təsir göstərə bilər. Bəs qarşıdakı aylarda ətin qiymətində kəskin bahalaşma gözlənilirmi?
Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli KONKRET.az-a açıqlamasında ət bazarında qiymət dinamikasına təsir edən amillərdən danışıb.
Ekspert bildirib ki, havaların soyuması adətən ətə tələbatı artırır. Bunun əsas səbəbi insanların qidalanma vərdişlərinin dəyişməsi, isti yeməklərə, kabab və ət əsaslı xörəklərə marağın artmasıdır. Lakin tələbatın yüksəlməsi avtomatik olaraq qiymətlərin kəskin bahalaşacağı anlamına gəlmir:
“Qiymətin formalaşmasında təklif tərəfi də ən az tələbat qədər vacibdir. Hazırkı şəraitdə Azərbaycanda ət bazarına təsir edən bir neçə amil eyni vaxtda fəaliyyət göstərir. Bir tərəfdən, mövsümi tələbat artımı qiymətlərə yuxarı istiqamətli təzyiq yaradır. Digər tərəfdən isə idxal imkanları və daxili istehsal qiymətlərin daha sürətli yüksəlməsinin qarşısını qismən alır”.
Akif Nəsirlinin sözlərinə görə, ölkəyə idxal olunan ətin orta qiymətində artım müşahidə olunur. İdxalın dəyərinin yüksəlməsi isə yerli bazarda da müəyyən bahalaşma riski yaradır.
“Bununla yanaşı, heyvandarlıq sektorunda yem, logistika və əmək xərclərinin yüksək qalması istehsalçıların maya dəyərini artırır. Ət istehsalında xərclərin böyük hissəsi yem təminatı ilə bağlıdır. Bu istiqamətdə baş verən bahalaşmalar son nəticədə satış qiymətlərinə də ötürülür”, – deyə ekspert qeyd edib.
Yaxın həftələrdə kəskin bahalaşma gözlənilmir
Ekspert hesab edir ki, qısa müddətdə, yəni yaxın həftələr ərzində ətin qiymətində kəskin sıçrayışdan daha çox, tədrici və məhdud artım ehtimalı yüksəkdir.
“Bazarda mövsümi tələbat artımı olsa da, satıcılar və idxalçılar bunu əvvəlcədən nəzərə alırlar. Buna görə də qiymətlər bir neçə gün ərzində deyil, daha çox həftələr və aylar ərzində dəyişməyə meylli olur”, – Akif Nəsirli bildirib.
Qarşıdakı aylarda qiymətlər necə dəyişəcək?
Nəsirlinin fikrincə, qarşıdakı aylarda ətin bahalaşması ehtimalı ucuzlaşma ehtimalından bir qədər yüksək görünür. Buna yalnız mövsümi tələbat artımı deyil, həm də heyvandarlıq xərclərinin yüksəlməsi, bəzi kateqoriyalar üzrə təklifin məhdudlaşması və idxal olunan məhsulların bahalaşması təsir edir.
“Yaxın perspektivdə ət bazarında kəskin ucuzlaşma deyil, daha çox qiymət sabitliyi və ya məhdud qiymət artımları gözlənilir. Əgər yem bazarında, idxal qiymətlərində və ya logistika xərclərində əlavə bahalaşmalar baş verərsə, bu zaman artım daha nəzərəçarpan ola bilər”, – deyə ekspert vurğulayıb.
Beləliklə, havaların soyuması ilə əlaqədar ətə tələbatın artması qiymətlərə müəyyən təsir göstərə bilər. Lakin hazırkı proqnoza əsasən, yaxın aylarda ən ehtimal olunan ssenari kəskin bahalaşma deyil, mərhələli və mülayim qiymət artımıdır.
