Rusiya Dəmir Yollarının baş direktoru Oleq Belozerov bu həftə Ermənistana səfər edəcək. Bu barədə Baş nazir Nikol Paşinyan bildirib.
Onun sözlərinə görə, səfər çərçivəsində Ermənistanın dəmir yolu infrastrukturunun inkişafı ilə bağlı işçi müzakirələr aparılacaq. “Xüsusilə tərəflər Qars və Naxçıvan istiqamətində dəmir yolu hissələrinin mümkün tikintisi və bərpası, eləcə də Cənubi Qafqaz Dəmir Yolu (CQD) konsessiyasının gələcəyini müzakirə etmək niyyətindədirlər”.
Bundan az öncə Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksey Overçuk Moskvanın İrəvandan konsessiya müqaviləsinin ləğvi ilə bağlı rəsmi müraciət almadığını bildirmişdi. Öz növbəsində Paşinyan deyib ki, Ermənistan hökumətinin konsessiya müqaviləsini ləğv etmək üçün vasitələri və əsasları var, lakin məsələ onun sözlərinə görə, siyasidir.
Səfərdən əsas gözlənti nədir? Ermənistan dəmir yolları üzərində Rusiya nəzarətini minimuma endirə biləcəkmi?
Alyans Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Abutalıb Səmədov Musavat.com-a bildirib ki, Rusiya Dəmir Yollarının rəhbərliyinin Ermənistana səfəri zamanı iki mühüm məsələnin müzakirə olunacağı və qərarların veriləcəyi gözlənilir: “Hər halda Ermənistan rəhbərliyi buna ümid edir. Birincisi, Naxçıvanla sərhədə olan 1,6 kilometrlik dəmiryolunun çəkilməsi, ikincisi Türkiyə sərhədindən Gümrüyə 12,4 kilometrlik hissənin çəkilməsi.
Bu barədə beş ildən artıqdır müzakirələr gedir və Rusiya bu istiqamətdə hələ heç bir addım atmayıb. Ancaq artıq başa düşür ki, bu iş görülməlidir. Rusiya nümayəndəsinin səfəri zamanı əsas müzakirə olunacaq məsələ bu məsələdir. İkinci konsessiya müqaviləsinin dəyişdirilməsi və konsessiya hüququnun Qazaxıstana, yaxud Qətərə verilməsidir. Qazaxıstan tərəfi bu barədə heç bir danışıqların aparılmadığını deyir.
Ancaq aydındır ki, əgər ilkin razılaşma olmasa, Paşinyan dəfələrlə bu məsələni gündəmə gətirməz. Rusiya da açıq şəkildə deyir ki, onların konsessiya müqaviləsindən imtina eləmək fikri yoxdur, müqavilə 30 müddətinə imzalanıb və 2038-ci ilədək bu işi davam etdirmək niyyətindədir. Lakin Rusiya da yaxşı başa düşür ki, bu məsələdə inad etmək ona müəyyən problemlər yarada bilər.
Birincisi, həqiqətən də bu məsələdə Paşinyan haqlıdır. Çünki Rusiyanın Ermənistan dəmiryollarını idarə etməsi onu kifayət qədər problemli vəziyyətə salıb və beynəlxalq təşkilatlar, şirkətlər bu dəmir yollarından istifadə etmək istəmirlər. Çünki Rusiyaya qarşı sanksiyalar mövcuddur. İkincisi, Ermənistanın bu məsələni beynəlxalq səviyyəyə qaldırmaq imkanı var. Rusiya anlayır ki, beynəlxalq məhkəmənin qərarı onun xeyrinə olmayacaq”.
Ekspertin fikrincə, bu səbəblərdən ümid etmək olar ki, hər iki istiqamətdə müəyyən irəliləyişlər olsun: “Hər iki istiqamətdə Ermənistanı razı salan proseslər gedə bilər. Ancaq eyni zamanda, biz Rusiyanın rəhbərliyinin xarakterini də nəzərə almalıyıq. Tamamilə mümkündür ki, Rusiya konsessiya müqaviləsi ilə bağlı öz mövqelərində dayanmaqda davam etsin. Ancaq nə qədər dayana biləcəklər? Hesab edirəm bu barədə Rusiya rəhbərliyi ciddi şəkildə düşünməli və Rusiya tərəfindən az rast gəlinən ağıllı qərar qəbul etməlidir”.
