Qərbi Azərbaycanın Kənəkir kəndi – tarixi mənbələrdə izləri
Qərbi Azərbaycanın tarixi yaşayış məntəqələrindən biri olan Kənəkir kəndi İrəvan bölgəsinin keçmişi ilə bağlı adı çəkilən kəndlərdəndir. Tarixi mənbələrdə kəndin adı müxtəlif formalarda, o cümlədən Kənəkir və Kanakir kimi qeyd olunub.
Məlumatlara əsasən, Kənəkir adı 1590-cı ilə aid Osmanlı türkcəsindəki mənbələrdə, Kanakir forması isə 1728-ci ilə aid tarixi sənədlərdə göstərilir. Kənd tarixi İrəvan xanlığı dövründə Qırxbulaq mahalı ilə əlaqələndirilir.
Kənəkir kəndinin tarixi yerləşdiyi Qırxbulaq mahalının keçmişi ilə sıx bağlıdır. İrəvan ətrafını əhatə edən bu mahal tarixi mənbələrdə kəndləri, su mənbələri və yaşayış məskənləri ilə xatırlanırdı. Bölgənin coğrafi mövqeyi onun tarix boyu müxtəlif inzibati və siyasi dəyişikliklərin təsiri altında qalmasına səbəb olub.
Kəndin adı da tarixçilərin və toponimika tədqiqatçılarının diqqətini cəlb edir. Kənəkir və Kanakir formalarının tarixi sənədlərdə qeydə alınması bölgənin yer adlarının zamanla necə dəyişdiyini izləmək baxımından əhəmiyyətlidir. Bununla belə, toponimin dəqiq mənşəyi barədə irəli sürülən izahlar ayrıca araşdırma tələb edir.
Qərbi Azərbaycanın qədim kəndlərinin tarixini öyrənmək yalnız keçmişə nəzər salmaq deyil, həm də tarixi sənədlərdə qorunub qalan məlumatları gələcək nəsillərə çatdırmaq deməkdir. Kənəkir haqqında qeydlər də İrəvan bölgəsinin tarixi coğrafiyasını daha yaxından tanımağa imkan verən mənbələr sırasındadır.
Əsrlər əvvəl tərtib edilmiş dəftərlərdə adı çəkilən Kənəkir kəndi bu gün də tarixi toponimlərə maraq göstərənlər üçün araşdırılmağa dəyər yaşayış məntəqələrindən biri olaraq qalır.
Qərbi Azərbaycan İcması Sumqayıt Nümayəndəliyi
Ramiz İsmayılov
