Xəbər verdiyimiz kimi, Venesuela Prezidenti Nikolas Maduro ABŞ xüsusi təyinatlıları tərəfindən 3 yanvarda əsir alınaraq, Vaşinqtona aparılıb. Əməliyyat zamanı respublikanın paytaxtı Karakasda bir sıra strateji hədəfə zərbələr endirilib. Venesuela lideri ABŞ-da məhkəmə qarşısına çıxarılacaq.
Bəs Venesuela prezidenti haqqında nələr məlumdur?
Gündəm24.az Axar.az -a istinadən Nikolas Maduronun dosyesini təqdim edir:
Nikolas Maduro Moros 23 noyabr 1962-ci ildə Venesuelanın paytaxtı Karakasda anadan olub. Atası fəhlə və həmkarlar ittifaqının lideri olub. Maduronun sözlərinə görə, onun nənə və babaları Sefard mənşəli yəhudilərdir (Pireney yarımadasından) və Venesuelada katolikliyi qəbul ediblər.
Maduro orta təhsilini Xose Avalos adına dövlət məktəbində alıb, lakin təhsilini başa vura bilməyib. Təhsil müddətində gələcək siyasətçi tələbə məktəbi birliyinin rəhbəri vəzifəsini tutub. Maduro 1983-cü ildə prezidentliyə namizəd Xose Visente Rangelin seçki kampaniyası zamanı onun mühafizəçisi kimi xidmət edib. 1991-ci ildən 1998-ci ilə qədər Maduro Karakas nəqliyyat şirkətində avtobus sürücüsü işləyib və qısa zamanda qanunsuz həmkarlar ittifaqının təsisçisi, lideri olub. 1990-cı illərin əvvəllərində o, gələcək prezident Uqo Çaves tərəfindən yaradılan İnqilabi Bolivar Hərəkatı 200-ə qoşulub. 1994-cü ildə Maduro 1992-ci il uğursuz hərbi çevrilişinə görə həbs cəzası çəkən Çavesin azadlığa buraxılmasında fəal rol oynayıb. 1994-1997-ci illər arasında Maduro İnqilabi Bolivar Hərəkatı 200-ün rəhbərliyində yer alıb. Eyni zamanda, o, hərəkatın milli işçi qanadı olan Bolivar İşçi Qüvvələrini təsis edib, həmçinin Bolivar İnqilabının ideyalarını həyata keçirmək üçün hazırlanmış siyasi qüvvə olan Beşinci Respublika Hərəkatının qurucularından biri olub.
1998-ci ildə o, Çavesin prezidentlik kampaniyasına rəhbərlik edib. Nəticədə Çaves seçicilərin 56% səsi ilə qalib gəlib. 1999-cu ildə Maduro Venesuela üçün yeni konstitusiya hazırlamaq məqsədilə yaradılan Milli Konstitusiya Assambleyasına qoşulub – bu sənəd ölkənin müasir hökumətinin təməlini qoyub. Maduro 1999-cu il yanvarın 23-dən dekabrın 15-dək Respublika Konqresinin deputatı olub və DPR fraksiyasına rəhbərlik edib. 2000-ci ildən bəri parlamentin (ölkənin birpalatalı parlamenti) üzvüdür. 2006-cı ildə isə onun sədri seçilib, daha sonra xarici işlər naziri təyin edilib.
2007-ci ildə Maduro DPR əsasında yaradılmış Venesuela Vahid Sosialist Partiyasının Ali Siyasi Şurasına qoşulub və işçilər üçün sosial təminatları gücləndirmək məqsədilə hazırlanmış yeni Əmək Məcəlləsinin hazırlanması üzrə komissiyaya rəhbərlik edib. 2012-ci ildə xərçəng xəstəliyindən müalicə alan Çaves Maduronu özünün varisi elan edib və dövlət büdcəsinə nəzarət, əmlakın müsadirə edilməsi ilə bağlı qərarlar və hökumətin valyuta əməliyyatları ilə bağlı sorğularının təsdiqlənməsi də daxil olmaqla, bəzi prezidentlik səlahiyyətlərini ona həvalə edib. 13 oktyabr 2012-ci ildə Maduro Venesuelanın vitse-prezidenti təyin edilib. 5 mart 2013-cü ildə Uqo Çavesin ölümündən sonra Maduro prezident səlahiyyətlərini icra etməyə başlayıb. 2014-cü ildə Maduro Venesuela Vahid Sosialist Partiyasının sədri vəzifəsini icra etməyə başlayıb. Rəqibləri onu ölkədəki iqtisadi vəziyyəti pisləşdirməkdə və korrupsiyanı artırmaqda ittiham ediblər. Artan inflyasiya və cinayətkarlıq səviyyəsi fonunda Venesuelada kütləvi etirazlar başlayıb. Maduro öz növbəsində vəziyyəti qeyri-sabitləşdirmək cəhdlərinin arxasında düşmən ölkələrin, xüsusən də Kolumbiya, Panama və ABŞ-ın dayandığını iddia edib. 2015-ci il parlament seçkilərində müxalifətin qələbəsindən sonra hökumətin icra və qanunvericilik qolları arasında münaqişə yaranıb. 2017-ci ildə Ali Məhkəmə parlamentin səlahiyyətlərini əlindən alıb və bu da kütləvi etirazlara səbəb olub. 2018-ci il seçkilərində Maduro səslərin 67,84%-ni toplayaraq yenidən seçilib, lakin nəticələr bir sıra beynəlxalq təşkilat tərəfindən şübhə altına alınıb.
Maduronun prezidentliyi dövründə Venesuela bir sıra ciddi çətinliklə üzləşib və kəskin böhran yaşayıb. 2014-cü ildən bəri ABŞ dövlətə məxsus PDVSA neft şirkəti ilə borc əməliyyatlarına və sövdələşmələrinə təsir edən məhdudiyyətlər tətbiq edib. 2019-cu ildə Mərkəzi Bank da daxil olmaqla əksər dövlət qurumlarına qarşı əngəlləyici sanksiyalar tətbiq edilib.
Maduro iki dəfə evli olub. Adriana Querra Angule ilə ilk evliliyindən bir oğlu var. 2013-cü ildən bəri onun arvadı 1992-ci il hərbi üsyanından sonra Uqo Çavesin vəkili vəzifəsində çalışmış Silia Floresdir. O, parlamentin sədri vəzifəsini tutan ilk qadın olub (2006-2011), bu postda Maduronu əvəz edib və daha sonra baş prokuror (2012-2013) vəzifəsində çalışıb.
Maduronun Floresdən övladı yoxdur, ancaq Floresin birinci nikahdan olan 3 uşağını o, övladlığa qəbul edib.
