Bir çox insan kərə yağının keyfiyyətindən çox narahatdır. Bəziləri yerli və Türkiyə istehsalından istifadə edərkən, bəziləri İran istehsalı kərə yağlarını daha keyfiyyətli hesab edir.
Kərə yağının keyfiyyətini necə anlamaq olar? Kərə yağından bir insan gündəlik nə qədər istifadə edə bilər?
Redaktor.az-a açıqlamasında qida eksperti İlkin Şirinov bildirdi ki, məhsul etiketlənməsi, xüsusilə də kərə yağı kimi məhsulların düzgün etiketlənməsi müasir dövrün ən böyük problemlərindən biridir:
“Müştərilərə ilk növbədə etiketləri diqqətlə oxumağı tövsiyə edirəm. Çünki bu günlərdə kərə yağı ilə bağlı başlıca problem odur ki, təbii kərə yağı və marqarin və ya bitki tərkibli yağlar arasında fərq çox vaxt müəyyən edilmir. Bu məsələdə həm istehlakçıların, həm də satış nöqtələrinin məsuliyyətləri böyükdür. Ən əsas məsələlərdən biri məhsulun üzərində düzgün etiketlənmənin olmamasıdır. Məsələn, 6 manat 50 qəpiyə satılan “kərə yağı” ilə 8 manat 10 qəpiyə satılanın arasındakı fərqi necə başa düşək? Bu qiymətə kərə yağı olması mümkündürmü? Kərə yağı məhsulunun istehsalı, daşınması, qablaşdırılması, etiketlənməsi və digər xərcləri nəzərə alındıqda belə ucuz qiymətlərin həqiqətən də təbii məhsul olma ehtimalı çox azdır. Bu, təbii ki, istehlakçını aldadıcı bir yanaşmadır. Kərə yağı 82-85% yağlılıq dərəcəsinə malik olmalıdır. Əgər bu nisbət 60-70% arasındadırsa, artıq həmin məhsulda marqarin qarışığı ola bilər. Əsl kərə yağı isə insanın əl temperaturunda əriməyə başlayır, amma bitki tərkibli yağlar, məsələn, soya və palma yağı qarışığı ilə hazırlananlar bu xüsusiyyəti daşımır. Bu, məhsulun formasını saxlamaq məqsədi ilə edilən bir praktikadır, lakin sağlamlıq üçün ciddi risklər yaradır. Ürək-damar xəstəlikləri, xərçəng riski kimi problemləri artırır”.
Ekspert əlavə etdi ki, kərə yağının rəngi açıq sarıdan tünd sarıya qədər dəyişə bilər:
“Rəngin tünd olması, bəzi hallarda, heyvanın yediyi yemə, həmçinin mövsümə görə dəyişir. Lakin əgər yağ çox tünddürsə və ya süni ətir gəlirsə, bu, boyalar və süni qatqıların əlavə edildiyini göstərir. Xolesterol və ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı problemi olan insanların bu cür qatqılı yağlardan uzaq durması vacibdir. Təbii kərə yağının tərkibi sadəcə süd və yağdan ibarət olmalıdır. Digər bitki tərkibli yağların tərkibində isə emulqatorlar və aroma verici maddələr mövcud olur. Bu da müştərilərin etiketləri diqqətlə oxuyaraq düzgün seçim etmələri üçün vacibdir. Bundan əlavə, etiketdə məhsulun istehsalçısı, sertifikatı və yağın yağlılıq dərəcəsi kimi məlumatların olması çox önəmlidir. Kərə yağı adını daşıyan məhsulun istehsalçısı bu məsuliyyəti tamamilə anlamalı və məhsulun tərkibini düzgün şəkildə açıqlamalıdır. İnsanları çaşdırmamaq, müxtəlif yönlərə istiqamətləndirməmək lazımdır”.
Müsahibimiz qeyd etdi ki, ev şəraitində kərə yağı hazırlamaq istəyənlər 1 litr südün tərkibindəki yağlılıq dərəcəsi 3-4% olduğu halda təxminən 30-35 qram kərə yağı əldə edə bilər.
“Bu da o deməkdir ki, 25 litr südün təxminən 1 kiloqram kərə yağı verməsi mümkündür. Əgər bu 25 litr südü 1 manat 20 qəpiyə alırsınızsa, 1 kiloqram kərə yağının qiyməti 25 manatdan yüksək olmalıdır. Amma bu gün kərə yağlarının 6-10 manata satılması, tərkibində süni qatqılar, boyalar və palma yağı olduğuna işarədir. Bunun nəticəsində isə insan sağlamlığına mənfi təsir göstərilir. Beləliklə, məhsulun qiymətindən asılı olaraq, kərə yağının tərkibi, etiketi və istehsal prosesinə dair hər hansı bir şübhə yaranarsa, istehlakçıların sağlamlıqlarını qorumaq üçün bu məhsullardan uzaq durmaları daha məqsədəuyğundur”, – deyə İlkin Şirinov vurğuladı.
