2027-ci ildə Azərbaycanda bəzi ərzaq məhsullarının və gündəlik tələbat mallarının qiymətində artım riski qalır. Dünya bazarında ərzaq, taxıl və enerji qiymətlərinin dəyişməsi, istehsal xərcləri və idxaldan asılılıq gələn il də qiymətlərin formalaşmasına təsir göstərə biləcək əsas amillər sırasındadır.
Gündəm24.az xəbər verir ki, Beynəlxalq Valyuta Fondunun 2026-cı ilin oktyabrında açıqladığı proqnoza əsasən, Azərbaycanda orta illik inflyasiyanın 2027-ci ildə 5,6 faiz təşkil edəcəyi gözlənilir. Fond 2026-cı il üçün bu göstəricini 5,8 faiz səviyyəsində qiymətləndirir.
Bu proqnoz gələn il bütün məhsulların eyni səviyyədə bahalaşacağı demək deyil. Ayrı-ayrı məhsulların qiymət dinamikası dünya bazarındakı vəziyyət, yerli istehsal, idxal xərcləri və daxili bazarda rəqabətdən asılı olacaq.
Un və taxıl məhsulları
2027-ci ildə qiymət dəyişikliklərinin izlənilməli olduğu əsas sahələrdən biri taxıl bazarıdır. Dünya Bankının 2026-cı ilin aprelində açıqladığı əmtəə bazarı proqnozunda qlobal taxıl qiymətlərinin 2027-ci ildə 2 faiz artacağı gözlənilir. Bu tendensiya Azərbaycanda un və digər taxıl məhsullarının qiyməti baxımından əhəmiyyətlidir. Lakin dünya bazarında taxılın bahalaşması yerli bazarda un və çörəyin eyni faizlə bahalaşacağı anlamına gəlmir. Bunun üçün idxal müqavilələri, yerli taxıl istehsalı, ehtiyatlar, emal və satış xərcləri də nəzərə alınmalıdır.
Bitki yağları
Bitki yağlarının qiyməti də beynəlxalq bazardakı təklif və tələbdən, istehsal xərclərindən və bioyanacaq sektorundakı dəyişikliklərdən asılıdır.
Dünya Bankının proqnozuna görə, bitki yağları və əlaqəli məhsullar üzrə qiymət indeksi 2026-cı ildə 4 faiz artdıqdan sonra 2027-ci ildə sabitləşə bilər. Bu isə bitki yağlarının dünya bazarında mütləq bahalaşacağı barədə qəti nəticə çıxarmağa əsas vermir. Azərbaycanda bu məhsulların qiyməti qiymətləndirilərkən idxalın həcmi, təchizatçı ölkələrdəki vəziyyət və manatın məzənnəsi də araşdırılmalıdır.
Düyü və digər idxal ərzaqları
Düyü kimi məhsulların qiymətinə əsas istehsalçı ölkələrdə məhsuldarlıq, ixrac siyasəti, hava şəraiti və beynəlxalq ticarət xərcləri təsir göstərə bilər. Dünya Bankının 2026-cı ilin aprel proqnozunda düyü qiymətlərinin 2026-cı ildə 2 faiz azalacağı, 2027-ci ildə isə 3 faiz artacağı gözlənilir.
Gübrə və kənd təsərrüfatı məhsulları
Gübrələrin qiyməti kənd təsərrüfatında istehsal xərclərinə təsir edən amillərdəndir. Gübrə, enerji və nəqliyyat xərclərinin yüksəlməsi fermerlərin məhsul yetişdirmək üçün çəkdiyi xərcləri artıra bilər. Bu artımın sonradan ərzaq qiymətlərinə ötürülməsi isə məhsulun növündən, mövsümdən və bazardakı təklifdən asılıdır. Dünya Bankı 2026-cı ildə gübrə qiymətlərində kəskin artım gözləsə də, 2027-ci ildə tədarükün bərpası və yeni təklif hesabına qiymətlərin yumşala biləcəyini proqnozlaşdırır.
Məişət texnikası və elektronika
Məişət texnikası və elektronika bazarında qiymətlərə istehsal xərcləri, beynəlxalq ticarət, logistika və valyuta məzənnəsi təsir göstərir. İdxal olunan məhsulların maya dəyərinin artması pərakəndə qiymətlərə də təsir edə bilər. Bu sahədə əsas göstəricilər idxal qiymətləri, tədarük müqavilələri və yerli bazardakı rəqabət olacaq.
Qiymətlərə daha çox nə təsir edəcək?
Gələn il Azərbaycanda qiymətlərin dəyişməsini müəyyənləşdirə biləcək əsas amillər bunlardır:
- Dünya bazarında ərzaq və xammal qiymətlərinin dəyişməsi;
- İdxal və daşınma xərcləri;
- Yerli kənd təsərrüfatı məhsullarının həcmi və mövsümi təklif;
- Manatın məzənnəsi və xarici valyutada hesablaşmalar;
- Enerji, əmək və istehsal xərcləri;
- Daxili bazarda rəqabət və ticarət əlavələri
Mövcud proqnozlar 2027-ci ildə bəzi ərzaq məhsullarının qiymətində artım riskinin qalacağını göstərir. Xüsusilə taxıl və düyü üzrə beynəlxalq bazar proqnozları diqqət çəkir. Bununla belə, bitki yağları və gübrələr üzrə gözləntilər qiymətlərin bütün məhsullarda eyni istiqamətdə dəyişməyəcəyini göstərir.//sfera.az
