İnkişaf etməkdə olan böyük müsəlman ölkələrini bir platformada birləşdirən D-8 təşkilatının iqtisadi çəkisi, ticarət həcmi və demoqrafik üstünlüyü onu qlobal sistemdə yüksələn güc mərkəzlərindən birinə çevirir.
Təşkilata yeni üzv olan Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi çoxvektorlu siyasət bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. D-8 çərçivəsində media və informasiya sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri isə ayrı bir strateji xətt kimi önə çıxır. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Bakıda Media Mükəmməllik Mərkəzinin yaradılması və media forumunun keçirilməsi bu istiqamətdə yeni mərhələnin əsasını qoyur. Ekspertlərin fikrincə, sözügedən addımlar həm D-8-in informasiya mühitində daha güclü təmsilçilik qazanması, həm də Azərbaycanın regional media mərkəzinə çevrilməsi baxımından mühüm nəticələr vəd edir.
D-8-in media sahəsində əməkdaşlığı hansı konkret layihələr üzərindən genişlənə bilər? Azərbaycanın çoxvektorlu siyasəti D-8 çərçivəsində nə kimi yeni imkanlar açır? Bakıda yaradılan Media Mükəmməllik Mərkəzi təşkilatın informasiya gücünü hansı istiqamətlərdə artıra bilər?
Gündəm24.az Globalinfo.az-a istinadən xəbər verir ki, deputat Elçin Mirzəbəyli deyib ki, D-8 uzun illərdir inkişaf etməkdə olan böyük müsəlman ölkələrini bir platformada birləşdirən və bu gün artıq 2 milyarddan çox insanın yaşadığı geniş coğrafiyanı təmsil edən strateji quruma çevrilməkdədir:
“Təşkilatın iqtisadi çəkisi, geniş ticarət dövriyyəsi, demoqrafik üstünlüyü və çoxşaxəli əməkdaşlıq imkanları onu qlobal sistemdə yüksələn güc mərkəzlərindən biri kimi təqdim olunmasına zəmin yaradır. Enerji, logistika, istehsal, kənd təsərrüfatı, rəqəmsal iqtisadiyyat və innovasiya kimi sahələrdə qarşılıqlı asılılığın artması, D-8 ölkələri arasında qarşılıqlı investisiyaların genişlənməsi təşkilatın potensialını yeni mərhələyə daşıyır. Bu güc amili, yalnız iqtisadi göstəricilərlə məhdudlaşmır, həm də geosiyasi konfiqurasiyada yeni və alternativ mərkəzin formalaşmasına əsas verir.
Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi çoxvektorlu siyasət D-8-in inkişaf trayektoriyası ilə üst-üstə düşən mühüm strateji xəttdir. Prezident İlham Əliyevin BMT-də, Danimarkada, Mərkəzi Asiyada, Türk Dövlətləri Təşkilatında və digər beynəlxalq platformalarda iştirakı Azərbaycanın həm regional, həm də trans-regional proseslərdə fəal təsir gücünə malik olduğunu göstərir. Bu siyasət Azərbaycanın eyni vaxtda Avropa–Asiya qovşağında yerləşən tranzit ölkə kimi rolunu möhkəmləndirir, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat dəhlizləri, yaşıl enerji və rəqəmsal inteqrasiya sahələrində yeni əməkdaşlıq formatlarının təşəkkül tapmasına imkan verir. Azərbaycanın çoxşaxəli diplomatik xətti D-8 ölkələri ilə ticarət, investisiya, enerji mübadiləsi və texnoloji tərəfdaşlıqda real nəticələr doğura biləcək geniş imkanlar yaradır. Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi, Zəngəzur dəhlizi ideyası, Orta Dəhliz və Bakı-Tbilisi-Qars xətti kimi qlobal logistik layihələr D-8 məkanında iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi üçün yeni geoiqtisadi kanal açır”.
Deputat bildirib ki, D-8 çərçivəsində media və informasiya sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri isə bu təşkilatın gələcək inkişafının əsas strateji sütunlarından biri kimi formalaşır:
“Məlumat müharibələrinin, dezinformasiya axınlarının və qlobal informasiya asimmetriyasının gücləndiyi dövrdə müsəlman ölkələrinin informasiya sahəsində birgə fəaliyyəti həm təhlükəsizlik, həm imic, həm də iqtisadi perspektiv baxımından həyati zərurətə çevrilib. Azərbaycanın son illərdə media islahatları və informasiya ekosisteminin modernləşdirilməsi sahəsində atdığı addımlar bu istiqamətdə xüsusi nümunə təşkil edir. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Bakıda Media Mərkəzinin yaradılması və beynəlxalq media forumunun keçirilməsi D-8 məkanında informasiya inteqrasiyasının başlıca platformasına çevrilə bilər. Bu mərkəz həm vahid informasiya şəbəkəsinin qurulması, həm də D-8 ölkələrinin qlobal informasiya məkanında daha təsirli və koordinasiyalı şəkildə çıxış etməsi üçün yeni imkanlar açır.
Media əməkdaşlığının genişlənməsi bir sıra konkret layihələr üzərindən reallaşa bilər. İlk növbədə, D-8 ölkələri arasında birgə xəbər agentliyi və ya “D-8 News Hub” kimi rəqəmsal informasiya platformasının yaradılması vahid məlumat axını formalaşdıraraq təşkilatın qlobal səviyyədə kommunikasiya imkanlarını gücləndirə bilər. İkinci istiqamət media təlim proqramları, jurnalist mübadiləsi və peşəkar hazırlıq layihələridir ki, bu, informasiya keyfiyyətini artırmaqla yanaşı, region ölkələrinin media standartlarının yaxınlaşmasına təkan verəcək. Eyni zamanda, informasiya təhlükəsizliyi, rəqəmsal medianın tənzimlənməsi, süni intellektin media mühitinə təsiri kimi sahələrdə ortaq tədqiqat mərkəzlərinin qurulması da əməkdaşlığın elmi əsaslarını möhkəmləndirər. Azərbaycan bu prosesdə həm infrastruktur, həm kadr potensialı, həm də siyasi iradə baxımından mühüm rol oynayacaq.
Bakıda yaradılan Media Mərkəzi təşkilatın informasiya gücünü bir neçə istiqamətdə artıra bilər: vahid kommunikasiya strategiyasının hazırlanması, D-8 ölkələrinin qlobal media məkanında brend kimi tanıdılması, dezinformasiyaya qarşı ortaq müdafiə mexanizmlərinin formalaşması və böyük auditoriyalara çıxış imkanlarının genişlənməsi. Bu mərkəz Azərbaycanı regional media qovşağına çevirərək həm geosiyasi, həm də informasiya diplomatiyasının yeni səviyyəsini təmin edəcək. Burada keçirilən forumlar, təlimlər və əməkdaşlıq proqramları həm də D-8 ölkələrinin informasiya siyasəti arasında körpü rolunu oynayacaq”.
E.Mirzəbəylinin sözlərinə görə, D-8 ölkələrinin gənc əhalisi informasiya və rəqəmsal media baxımından böyük strateji potensial yaradır:
“2 milyardlıq əhalinin əhəmiyyətli hissəsinin gənclərdən ibarət olması rəqəmsal innovasiyaların, startap ekosisteminin, sosial media təsir gücünün və kreativ industriyaların inkişafı üçün geniş baza təmin edir. Gənc nəsil həm texnoloji adaptasiya baxımından daha çevikdir, həm də qlobal kommunikasiya dünyasının əsas aktiv istifadəçiləridir. Bu, D-8 məkanının daxilində rəqəmsal bazarın genişlənməsi, media istehlakının artması və birgə innovativ layihələrin həyata keçirilməsi üçün misilsiz fürsətlər yaradır. Azərbaycan isə özünün inkişaf edən İT infrastrukturuna, “ASAN xidmət” modelinə, elektron hökumət təcrübəsinə və artan startap ekosisteminə görə bu proseslərdə təbii liderlik göstərə bilər.
Beləliklə, D-8-in iqtisadi gücü, Azərbaycanın çoxvektorlu siyasəti və media sahəsində yeni əməkdaşlıq imkanları regional və qlobal müstəvidə yeni inteqrasiya xətti yaradır. Bakı Media Mərkəzinin fəaliyyətə başlaması bu inteqrasiyanın informasiya platformasını formalaşdırır və D-8-in gələcək qlobal təsir gücünü müəyyən edən əsas mexanizmlərdən birinə çevrilir. Bu proses həm Azərbaycanın artan beynəlxalq nüfuzunu təsdiqləyir, həm də D-8 ölkələrinin birgə kommunikasiya və strateji koordinasiya imkanlarını daha səmərəli edir”.
