Qərbi Azərbaycan kəndləri – Beybudabad
Beybudabad Qərbi Azərbaycanın tarixi Zəngibasar mahalında, keçmiş İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında yerləşmiş qədim yaşayış məntəqələrindən biri olub. Kənd sonrakı inzibati bölgüdə Zəngibasar (Masis) rayonu ərazisində yerləşib və Təzəkənd (Ayntap) kəndinin yaxınlığında olub.
1465–1466-cı illərdən adı məlumdur
Beybudabadın tarixi keçmişi olduqca qədimdir. Mənbələrdə kənd haqqında ilk məlumatın 1465–1466-cı illərə aid olduğu qeyd edilir. Bu fakt yaşayış məntəqəsinin bölgənin çoxəsrlik toponimik tarixində yer aldığını göstərir.
Kənd haqqında toponimik məlumatlarda Beybudabad adının “Beybud” şəxs adı ilə fars dilindən Azərbaycan dilinə keçmiş, “yaşayış məntəqəsi, kənd” mənasında işlənən “abad” sözünün birləşməsindən yarandığı bildirilir. Buna görə də toponim antropotoponim hesab olunur.
XIX əsrin əvvəllərində kənd ləğv edilib
Mənbələrə görə, Beybudabad kəndi XIX əsrin əvvəllərində ləğv edilib və sonradan yaşayış məntəqəsi xarabalığa çevrilib. Buna görə kəndin adı bu gün tarixi toponim kimi yaşamaqdadır.
Beybudabadın yerləşdiyi Zəngibasar mahalı İrəvan bölgəsinin tarixi yaşayış məkanlarından biri olub. Kəndin Təzəkənd yaxınlığında yerləşməsi onun həmin ərazinin qədim kəndlərindən biri kimi coğrafi mövqeyini müəyyənləşdirir.
Adı bu gün də tarixdə yaşayır
Beybudabadın taleyi Qərbi Azərbaycanın vaxtilə mövcud olmuş, sonradan müxtəlif səbəblərdən xəritədən silinmiş kəndlərinin tarixini əks etdirir. Kəndin adı qədim yazılı mənbələrdə qorunub və onun toponimi Zəngibasar mahalının tarixi coğrafiyasının öyrənilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Qərbi Azərbaycan İcması Sumqayıt Nümayəndəliyi
Ramiz İsmayılov
