Qərbi Azərbaycanın tarixi yaşayış məntəqələrindən biri olan Bulxer kəndi keçmiş İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, sonralar Abaran rayonunun ərazisində yerləşib. Kənd Abaran çayının sağ qolu üzərində, Alagöz dağının ətəyində, dəniz səviyyəsindən 1875 metr yüksəklikdə salınıb. Abaran rayon mərkəzindən təxminən 17 kilometr məsafədə yerləşən kəndin adı tarixi mənbələrdə müxtəlif formalarda qeydə alınıb.
Bulxer kəndinin adına 1590-cı ildə tərtib edilmiş “İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri”ndə Bulxeyir, 1728-ci il tarixli “İrəvan əyalətinin icmal dəftəri”ndə isə Bulxeyir və Əbülxeyir formalarında rast gəlinir. Qafqazın beşverstlik xəritəsində kəndin adı Blxer, erməni mənbələrində isə Plxer, Bulxayır və Bulxeir kimi göstərilib. Bu fərqli yazılışlar kənd adının əsrlər ərzində müxtəlif formalarda işlədildiyini göstərir.

Kəndin adının mənşəyi ilə bağlı tədqiqatlarda fərqli fikirlər irəli sürülüb. Bəzi tədqiqatçılar toponimi “Əbülxeyir” şəxs adı və “xeyir” sözünün yer adı ilə bağlı izahı əsasında açıqlayırlar. Digər yanaşmaya görə isə Bulxer adı qədim bulxi etnonimi ilə türk dillərində “igid”, “qoçaq” mənasında işlənən “ər” sözünün birləşməsindən yaranıb və bulqar etnoniminin fonetik variantıdır. Bu izahlar elmi mülahizələr olduğundan, toponimin mənşəyi barədə qəti nəticə kimi təqdim edilməməlidir.
Mənbələrdə kəndin köklü əhalisinin azərbaycanlılar olduğu ehtimal edilir. 1728-ci il dəftərində kəndin Məhəmməd adlı şəxsə tabe olması da bu barədə irəli sürülən fikirlərdən biridir. 1829–1830-cu illərdə Türkiyədən 397 erməninin köçürülərək kənddə yerləşdirildiyi qeyd olunur.
Bulxer kəndinin adı 1950-ci il aprelin 19-da Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə dəyişdirilərək Şenavan qoyulub. 1995-ci ildən isə kənd Araqatsotn vilayətinin inzibati ərazisinə daxil edilib.
Bu gün Bulxer adı Qərbi Azərbaycanın tarixi-coğrafi yaddaşında yaşayır. XVI əsrdən yazılı mənbələrdə izinə rast gəlinən, müxtəlif ad formaları ilə tarixi sənədlərdə qorunan bu kənd bölgənin qədim toponimlərindən biridir.
Qərbi Azərbaycan İcması Sumqayıt Nümayəndəliyi
Ramiz İsmayılov














