Müasir şəhərsalma və urbanizasiya dövründə daşınmaz əmlakın qiymətləndirilməsi mürəkkəb və çoxşaxəli bir prosesə çevrilmişdir. Paytaxt Bakı şəhərində də son illər ərzində əmlak bazarında ciddi qiymət artımı və dinamika müşahidə olunmaqdadır. Xüsusilə, müəyyən ərazilərdə, o cümlədən metro stansiyalarının yaxınlığında yerləşən mənzillərin qiyməti şəhərin digər hissələrinə nisbətən daha sürətlə yüksəlir. Bu tendensiya həm alıcılar, həm də investorlar tərəfindən böyük maraqla qarşılanır və “Bəs bu artımın əsas drayverləri hansılardır?” sualını ortaya çıxarır. Məsələnin kökündə duran əsas amilləri, infrastrukturun təsirini və gələcək perspektivləri aydınlaşdırmaq üçün mövzuya ekspert baxışı tələb olunur.
Gündəm24.az xəbər verir ki, Oxu24.com mövzunun aktuallığını nəzərə alıb, Bakıdakı mövcud vəziyyəti və gələcək proqnozları dəyərləndirmək üçün mütəxəssis rəyinə müraciət edib. Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc mövzu ilə bağlı geniş və əhatəli mülahizələrini bölüşərək, metro ətrafındakı qiymət artımının real səbəblərini və yeni stansiyaların tikintisinin bazara potensial təsirlərini açıqlayıb.
AQC sədri Vüqar Orucun sözlərinə görə, daşınmaz əmlakın yerləşməsi onun qiymətinə birbaşa və ən mühüm təsir göstərən amillərdən biridir. Əgər bir yaşayış sahəsi infrastruktur baxımından inkişaf etmiş bir ərazidə qərarlaşıbsa, bu, avtomatik olaraq həmin əmlakın dəyərini artırır:
“Mənzil yerləşən ərazidə gündəlik həyat üçün zəruri olan bütün infrastruktur komponentləri – klinikalar, məktəblər, marketlər və digər ticari elementlər mövcuddursa, bu, binadakı mənzillərin qiymətini birbaşa yüksəltmiş olur”.
Ekspert vurğulayır ki, ilk növbədə infrastrukturun inkişaf səviyyəsi və əlçatanlığın təmin olunması, xüsusən də nəqliyyat əlçatanlığı qiymət formalaşmasında həlledici rol oynayır.
Mənzilin metro stansiyasına yaxın olması sakinlər və gələcək alıcılar üçün bir çox iqtisadi və sosial üstünlüklər yaradır. Vüqar Oruc qeyd edir ki, metroya yaxınlıq ilk növbədə vətəndaşların şəhərin digər istiqamətlərinə daha ucuz və daha asan çıxış əldə etməsi deməkdir. Bu üstünlük isə əmlakın satış potensialını ciddi şəkildə artırır:
“Rieltorlar və daşınmaz əmlak saytları elan yerləşdirərkən binanın metroya yaxınlığını və ya hər hansı nəqliyyat əlçatanlığını xüsusi olaraq qeyd edirlər. Bu, elanın daha cəlbedici olmasını təmin edir. Metroya yaxın ərazidə yaşayan şəxslərin hərəkət imkanları daha geniş olur, bu da vaxta və nəqliyyat xərclərinə qənaət deməkdir.
Qiymətə təsir edən digər amillər sırasına avtobus dayanacaqlarına yaxınlıq, yola rahat çıxış, eləcə də binaya giriş-çıxış sərbəstliyinin olması (hər hansı məhdudiyyətlərin olmaması) daxildir”.
Metro stansiyalarının ətrafındakı qiymət artımı təkcə yaşayış sahələri (mənzillər) ilə məhdudlaşmır. Vüqar Orucun fikrincə, bu amil qeyri-yaşayış sahələrinə (kommersiya obyektlərinə) də çox ciddi təsir göstərir:
“Metro yaxınlığında yerləşən kommersiya obyektlərini şəhərin digər yerlərinə nisbətən daha yüksək qiymətə icarəyə vermək mümkündür. Metrodan hər gün minlərlə insan istifadə edir. Stansiyadan çıxış zamanı birbaşa insanların hərəkət trayektoriyasında və maraq dairəsində olan obyektlərin mövcudluğu onların gündəlik ticarət və xidmət dövriyyəsini maksimal dərəcədə yüksəldir. Bu da öz növbəsində həmin obyektlərin bazar dəyərini artırır”.
Gələcəkdə tikilməsi planlaşdırılan yeni metro stansiyalarının əmlak bazarına təsiri ilə bağlı danışan cəmiyyət sədri bildirib ki, yeni xətlərin və stansiyaların inşası həmin ərazilərdə birmənalı olaraq qiymət artımına səbəb olacaq. Üstəlik, bu tendensiya təkcə metro ilə də məhdudlaşmır:
“Gələcəkdə yeni metro stansiyalarının tikintisi planlaşdırılırsa, təbii ki, həmin ərazilərdə daşınmaz əmlak növlərinin qiymətlərinin artması gözlənilir. Eyni zamanda, tramvaylar, trolleybuslar və digər nəqliyyat növləri üçün uyğunlaşdırılan infrastruktur sahələrinin hamısında qiymət artımı qaçılmaz olacaq”.
Ekspertin fikrincə, infrastrukturun yenilənməsi və inkişafı daşınmaz əmlakı investisiya baxımından daha cazibədar edən ən əsas xüsusiyyətdir:
“Daşınmaz əmlak bazarı bu gün də kifayət qədər aktual və prioritet bir investisiya istiqaməti kimi çıxış edir və bu tendensiya gələcəkdə də davam edəcək. Metro stansiyalarının inşası təkcə birbaşa həmin nöqtədəki deyil, həm də metroya yaxın və əlaqəli olan digər ətraf ərazilərdəki əmlakın da dəyərini avtomatik olaraq yuxarı çəkir”.
Yekun olaraq, Bakı şəhərində metro stansiyalarının ətrafında mənzil və obyektlərin baha olması təbii iqtisadi qanunauyğunluqlara əsaslanır. Yeni nəqliyyat qovşaqlarının yaradılması isə gələcəkdə paytaxtın əmlak xəritəsində yeni bahalı zonaların formalaşacağına işarə edir.
