ABŞ prezidenti Donald Trampın Nil çayı bəndi ilə bağlı Efiopiya ilə mübahisədə ABŞ-ın vasitəçiliyini yenidən başlatmaq təklifi Misir və Sudan tərəfindən müsbət qarşılanıb.
Gündəm24.az xəbər verir ki, Misir və Sudan ABŞ prezidenti Donald Trampın Nil çayı bəndi ilə bağlı Efiopiya ilə uzun müddətdir davam edən mübahisədə vasitəçilik təklifini alqışlayıblar. Trampın təklifi Efiopiyanın ötən payız Böyük Efiopiya İntibah Bəndini (GERD) istismara verməsindən sonra irəli sürülüb; bəndin 5000 meqavatdan çox elektrik enerjisi istehsal etməsi planlaşdırılır və Efiopiyanın enerji tutumunu ikiqat artırması gözlənilir.
Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi sosial media paylaşımında Trampın Nil çayı məsələsinə olan marağını qiymətləndirdiklərini və ölkəsinin beynəlxalq hüquq prinsiplərinə əsaslanan Nil hövzəsi ölkələri ilə “ciddi və konstruktiv əməkdaşlığa” açıq olduğunu bildirib. O həmçinin ABŞ-ın vasitəçilik səylərini dəstəklədiyini qeyd edib.
Sudan Suverenlik Şurasının rəhbəri Əbdülfəttah əl-Burhan Trampın təşəbbüsünü “bütün tərəflərin hüquqlarını qoruyan davamlı və qənaətbəxş həll tapmaq üçün addım” kimi qiymətləndirib. Cümə günü Tramp Misir prezidentinə göndərdiyi məktubu paylaşaraq Nil sularının paylaşılması məsələsini “məsuliyyətlə və daimi olaraq həll etmək” üçün vasitəçilik təklifini yenidən aktivləşdirməyə hazır olduğunu bildirib.
ABŞ-ın vasitəçilik prosesi Trampın birinci müddəti ərzində başlamış, lakin 2020-ci ildə Efiopiyanın danışıqlardan çıxması ilə faktiki olaraq dayandırılmışdı. Afrika İttifaqının rəhbərlik etdiyi sonrakı danışıqlar da məcburi razılığa gətirməyib.
Misir və Sudan GERD-nin doldurulması və istismarı ilə bağlı hüquqi məcburi razılaşma tələb edirdilər, lakin Efiopiya ümumi prinsiplərə əsaslanan qaydaları müdafiə edib. Misir Nil çayından ölkəsinin 110 milyon əhalisini təmin etmək üçün istifadə etdiyindən bəndin su axınını azalda biləcəyindən narahatdır. Sudan isə bəndin koordinasiyasız istismarı və su anbarının doldurulmasının öz bəndlərinə mənfi təsir göstərə biləcəyini bildirir.
Efiopiya isə bəndin elektrik enerjisi təminatı və əhalinin həyati ehtiyacları üçün önəmli olduğunu iddia edir. Mübahisə əsasən bəndin illik doldurma cədvəli, quraqlıq dövründə aşağı axın hövzələrinə buraxılacaq suyun miqdarı və gələcək mübahisələrin həlli üsulları ətrafında cəmləşib.
Sədaqət Həsənova
