Gözəldərə – Göyçə mahalının füsunkar Azərbaycan kəndi
Gözəldərə kəndi Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalında, Aşağı Qaranlıq (Martuni) rayonu ərazisində yerləşən qədim Azərbaycan yaşayış məntəqələrindən biridir. Kənd dağlarla əhatələnmiş, zəngin təbiəti, sərin bulaqları və məhsuldar yaylaqları ilə tanınmışdır. Tarix boyu burada (Baş Gözəldərə və Aşağı Gözəldərə kəndlərində) əsasən azərbaycanlı əhali yaşamışdır.
Kənd sakinləri əsasən maldarlıq, əkinçilik və arıçılıqla məşğul olurdular. Gözəldərənin əlverişli təbii şəraiti kənd təsərrüfatının inkişafına imkan yaratmış, kənd öz zəngin otlaqları və saf bulaqları ilə seçilmişdir.
Gözəldərə kəndi XX əsrdə Qərbi Azərbaycanın digər Azərbaycan kəndləri kimi deportasiya və məcburi köç hadisələri ilə üzləşmişdir. 1988-ci ildə kəndin azərbaycanlı əhalisi doğma yurdlarını tərk etmək məcburiyyətində qalmışdır.
Bu gün Gözəldərə kəndi Göyçə mahalının qədim Azərbaycan yaşayış məntəqələrindən biri kimi xatırlanır. Onun adı Qərbi Azərbaycanın tarixi, mədəni irsi və doğma yurd yerləri haqqında araşdırmalarda xüsusi yer tutur.
