Qərbi Azərbaycan kəndləri – Qoşavəng
Qoşavəng kəndi Qərbi Azərbaycanın tarixi Şörəyel bölgəsində, keçmiş Aleksandropol qəzasının Ağin (Ani) rayonunda yerləşən qədim yaşayış məntəqələrindən biri olub. Kənd sonrakı dövrdə Haykadzor adı ilə tanınıb. Tarixi mənbələrdə Qoşavəng adı Qafqazın 5 verstlik xəritəsində də qeydə alınıb.
Qoşavəng adının Azərbaycan dilində “qoşa” və “vəng” sözlərinin birləşməsindən yarandığı göstərilir. “Qoşa” yanaşı, cüt mənasını ifadə edir, “vəng” isə qədim toponimlərdə yaşayış yeri və dini tikili ilə bağlı işlənən formant kimi izah olunur.
Kənddə əvvəlcə azərbaycanlıların yaşadığı, XIX əsrin əvvəllərində isə bölgəyə müxtəlif ərazilərdən ermənilərin köçürülərək yerləşdirildiyi barədə mənbələrdə məlumat verilir. Bu prosesdən sonra kəndin etnik tərkibi dəyişməyə başlayıb.
1950-ci il aprelin 19-da kəndin adı dəyişdirilərək Haykadzor qoyulub. Bu ad dəyişikliyi Qərbi Azərbaycan ərazisində tarixi Azərbaycan toponimlərinin dəyişdirilməsi siyasətinin nümunələrindən biri kimi mənbələrdə qeyd olunur.
Qoşavəng adı ilə bağlı diqqətçəkən məqamlardan biri də odur ki, eyni ad Qərbi Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində tarixi abidə və yaşayış məntəqələrinin adında işlənib. Məsələn, Karvansaray (İcevan) bölgəsində Qoşavəng adlı qədim abidə haqqında da məlumatlar mövcuddur. Bu səbəbdən həmin adları bir-biri ilə qarışdırmamaq vacibdir.
Bu gün tarixi Qoşavəng Haykadzor adı ilə tanınır. Kəndin keçmiş adı isə Qərbi Azərbaycanın tarixi toponimləri sırasında öz izini qoruyub saxlayır.
Qərbi Azərbaycan İcması Sumqayıt Nümayəndəliyi
Ramiz İsmayılov
