Qərbi Azərbaycan kəndləri – Alaçıqqaya
Alaçıqqaya kəndi Qərbi Azərbaycanın tarixi Qaraqoyunlu mahalında, keçmiş Karvansara rayonu ərazisində, rayon mərkəzindən təxminən 28 kilometr cənubda, Tərsa çayının aşağı axarının sahilində, meşəlik ərazidə yerləşirdi.
1988-ci il deportasiyasına qədər kənddə əsasən azərbaycanlılar yaşayıb. Tarixi məlumatlara görə, 1897-ci ildə kənddə 85, 1914-cü ildə 116, 1919-cu ildə isə 166 azərbaycanlı yaşayırdı. 1931-ci ildə bu rəqəm 119, 1959-cu ildə isə 183 nəfər olub.
1919-cu ilin yazında kənd hücuma məruz qalıb, əhali kənddən çıxarılıb. Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra qaçqın düşən sakinlərin bir hissəsi doğma kəndə geri qayıdıb. 1988-ci ilin noyabr ayının sonunda isə Alaçıqqayanın azərbaycanlı əhalisi yenidən doğma yurdunu tərk etməyə məcbur olub.
Kəndin ərazisi Tərsa və Ağstafa çaylarının yaxınlığında yerləşirdi. Alaçıqqayanın sağ hissəsini sıldırım qayalar, sol tərəfini isə Murğuz dağının ətəkləri əhatə edirdi. Ətraf ərazidə Quru dərə, Sulu dərə, Qaranlıq dərə, Quru dərə, Qılınc qaya və digər yer adları mövcud idi.
1988-ci ildə Alaçıqqaya kəndində 75 evdə 375 nəfər yaşayırdı. Kənddə 8 illik məktəb, axşam məktəbi, tibb məntəqəsi, kitabxana, mağaza və fermalar fəaliyyət göstərirdi. Kənd sakinləri arasında elləzlilər, şahniyarlılar, qurbanlılar və tatarlar tayfalarının nümayəndələri də yaşayırdı.
Alaçıqqaya kəndinin adı sovet dövründə dəyişdirilərək Alaçux formasına salınıb. Bu gün Alaçıqqaya Qərbi Azərbaycanın tarixi kəndlərindən biri kimi xatırlanır.
Qərbi Azərbaycan İcması Sumqayıt Nümayəndəliyi
Ramiz İsmayılov
