Müasir dövrün sürətli ritmi qidalanma vərdişlərimizə də təsir edərək bizi daha praktik və zaman qənaət edən seçimlərə yönəldir ki, bunların başında da paket çaylar gəlir. Lakin gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilən bu məhsulların vizual cəlbediciliyi və sürətli dəm alması arxasında ciddi sağlamlıq risklərinin dayandığı barədə xəbərdarlıqlar getdikcə artmaqdadır.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, paket çayların yaratdığı əsas təhlükə birbaşa onların qablaşdırılma forması ilə deyil, daha çox daxilindəki xammalın keyfiyyəti və tərkibinə süni şəkildə qatılan kimyəvi maddələrlə bağlıdır. Xüsusilə aromatizatorlar, dad gücləndiricilər və müxtəlif boyaq maddələri insan orqanizmində, xüsusən də həssas büdrəmə nöqtələri olan mədə-bağırsaq traktında və immun sistemində allergik reaksiyalar vasitəsilə ağır fəsadlara yol aça bilər. Keyfiyyətli yarpaq çayların verdiyi təbii dadı və rəngi imitasiya etmək üçün istifadə olunan bu qatqılar, bəzən ən aşağı sort çay qalıqlarının və emal prosesində yaranan tozların gizlədilməsinə xidmət edir. Bu baxımdan, istehlakçıların çay seçimi zamanı sadəcə rahatlığa deyil, həm də məhsulun təbiiliyinə diqqət yetirməsi gələcəkdə yarana biləcək xroniki problemlərin qarşısının alınması üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan qida eksperti Nemət Carçıyevin sözlərinə görə, paket çayların hazırlanma texnologiyası bir çox hallarda standartlara cavab verməyən xammalın istifadəsinə şərait yaradır: “Paket çaylarda biz adətən yarpaq çayların istehsalı zamanı kənara ayrılan toz və qırıntıları görürük. Bu qalıqların dadı və ətri zəif olduğu üçün istehsalçılar məhsula süni aromatizatorlar və dad qatqıları əlavə edirlər. Əgər bir çay qaynar suya salınan kimi saniyələr içində tünd rəng alırsa və fincanın kənarlarında dərhal silinməsi çətin olan tünd ləkə buraxırsa, bu, təbii dəmin deyil, kimyəvi boyaq maddələrinin nəticəsidir. Keyfiyyətli qara çay rəngini tədricən verməlidir və yalnız uzun müddət qaldıqdan sonra fincanda iz buraxa bilər. Süni boyaqlar isə həm qaraciyər, həm də həzm sistemi üçün əlavə yük yaradır, uzunmüddətli istifadədə isə iltihabi prosesləri tetikləyir”.
O, qeyd edib ki, istehlakçılar çay alarkən qablaşdırmanın üzərindəki tərkib hissəsinə və məhsulun qiymətinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər: “Sağlamlıq baxımından ən doğru seçim bütöv yarpaqlı çaylara üstünlük verməkdir. Paket çaylardan tamamilə imtina edə bilməyənlər isə ən azından tərkibində ‘meyvə ətri’ və ya ‘extra dad’ kimi qeydlər olan məhsullardan uzaq durmalıdırlar. Çünki bu ətirlər çox vaxt təbii meyvələrdən deyil, laboratoriya şəraitində alınan kimyəvi birləşmələrdən ibarət olur. Xüsusilə allergiyaya meyilli olan insanlar və mədə xorası, qastrit kimi problemləri olanlar üçün bu növ qatqılı çaylar vəziyyətin kəskinləşməsinə səbəb ola bilər. Təbiilik hər zaman sağlamlığın qarantıdır və biz çayı sadəcə rənginə görə deyil, onun bədənimizə verəcəyi faydalara görə qiymətləndirməliyik”.
