Qərbi Azərbaycan kəndləri – Muğamlı
Muğamlı kəndi tarixi Gəmibasar mahalının düzənlik hissəsində, keçmiş Qəmərli rayonu ərazisində, Gərni çayının sağ, Zəngi çayının isə sol tərəfində yerləşirdi. Kənd Qəmərli qəsəbəsindən təxminən 12 kilometr şimal-qərbdə yerləşirdi. Tarixi mənbələrdə kənd Sınıqkörpü, Buğamlı və Muğanlı adları ilə də qeyd olunub.
Muğamlı kəndinin adı 1728-ci ildə tərtib edilmiş “İrəvan əyalətinin icmal dəftəri”ndə Gərni nahiyəsinin Cınıqkörpü kəndi kimi qeyd olunur. Mənbədə kəndin ikinci adının Bikəmli olduğu və burada Əli adlı şəxsin timar sahibi olduğu göstərilir.
1832-ci ildə İvan Şopenin məlumatlarında kənd Boğamlı adı ilə göstərilib. Həmin məlumatlara görə kənddə 30 təsərrüfatda 243 azərbaycanlı yaşayırdı. 1873-cü ilin statistik məlumatlarında isə Buğamlı kəndində 388 azərbaycanlının yaşadığı qeyd olunur. 1886-cı ildə onların sayı 371 nəfər olub.
1918-ci ildən sonra kəndin demoqrafik tərkibində dəyişikliklər baş verib. Mənbələrə görə, 1948–1949-cu illərdə kəndin azərbaycanlı əhalisi deportasiya edilib və kənddə məskunlaşma siyasəti nəticəsində kəndin əvvəlki milli siması dəyişdirilib.
Muğamlı kəndi bu gün Qərbi Azərbaycanın tarixi yaşayış məntəqələrindən biri kimi xatırlanır. Kəndin müxtəlif tarixi mənbələrdə fərqli adlarla qeyd olunması onun qədimliyini və bölgənin zəngin toponimik irsini əks etdirir.
Qərbi Azərbaycan İcması Sumqayıt Nümayəndəliyi
Ramiz İsmayılov
