Avtomobilin ön şüşəsinə gerb yapışdırmaq cərimədir? – Nəqliyyat ekspertindən AÇIQLAMA
Son günlər sosial şəbəkələrdə avtomobillərin ön şüşəsinə müxtəlif stikerlərin, o cümlədən Azərbaycan gerbinin yapışdırılması ilə bağlı müzakirələr aparılır. Bəzi paylaşımlarda belə stikerlərə görə sürücülərin cərimələnə biləcəyi, hətta qonşu Gürcüstanda bununla bağlı 500 lari məbləğində cərimə tətbiq edildiyi iddia olunur. Bu məlumatlardan sonra Azərbaycan ərazisində də avtomobilin ön şüşəsinə gerb və ya digər stiker yapışdıran sürücülərin cərimə olunub-olunmayacağı sualı aktuallaşıb.
Nəqliyyat üzrə ekspert Rüfət Əmiraslanov Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, avtomobilin ön şüşəsinə hər hansı stikerin, o cümlədən gerbin yapışdırılması öz-özlüyündə avtomatik olaraq yol hərəkəti qaydalarının pozulması kimi qiymətləndirilməməlidir. Burada əsas məsələ həmin stikerin avtomobili idarə edən şəxsin görmə sahəsinə mane olub-olmamasıdır.
Ekspertin sözlərinə görə, sürücünün ön şüşəsinə müəyyən ölçüdə və uyğun yerdə yapışdırılmış stiker onun qarşıdakı yolu, yol nişanlarını, svetoforları, piyadaları və digər nəqliyyat vasitələrini görməsinə mane olmursa, yalnız stikerin mövcudluğuna görə cərimə tətbiq edilməsi məsələsi ayrıca hüquqi əsas tələb edir.
“Əziz dostlar, məlumat üçün qeyd edirəm ki, avtomobilin ön şüşəsinə hansısa stikerin, o cümlədən gerbin yapışdırılması öz-özlüyündə qayda pozuntusu deyil. O halda məsələ yarana bilər ki, həmin stiker sürücünün görüntüsünü məhdudlaşdırsın. Yəni sürücü tərəfdə və ya ön şüşənin elə hissəsində yerləşdirilən gerb və ya digər stiker sürücünün görmə sahəsinə mane olursa, bu artıq yol hərəkətinin təhlükəsizliyi baxımından qiymətləndirilə bilər”, – deyə nəqliyyat üzrə ekspert bildirib.
Mütəxəssis qeyd edib ki, avtomobilin şüşəsinə yapışdırılan hər bir əşyanı avtomatik olaraq “qadağan olunmuş stiker” kimi qiymətləndirmək düzgün yanaşma deyil. Burada stikerin məzmunundan daha çox onun yerləşdirilməsi və sürücünün təhlükəsiz idarəetməsinə təsiri əhəmiyyət daşıya bilər.
Məsələn, ön şüşənin aşağı hissəsində yerləşdirilən kiçik ölçülü gerb sürücünün qarşıdakı yolu müşahidə etməsinə real şəkildə mane olmaya bilər. Lakin böyük ölçülü, sürücünün birbaşa qarşısında yerləşdirilən və yolun müəyyən hissəsini, xüsusilə piyadaları, yol nişanlarını və digər obyektləri görməyə mane olan stiker artıq başqa hüquqi qiymətləndirmə predmetinə çevrilə bilər.
Nəqliyyat ekspertləri dəfələrlə bildiriblər ki, avtomobilin şüşələrində müxtəlif yazı və şəkillərin yerləşdirilməsi ilə bağlı məsələdə əsas diqqət sürücünün görmə imkanlarına və yol hərəkətinin təhlükəsizliyinə yönəlməlidir. Avtomobilin arxa şüşəsində reklam xarakteri daşımayan yazı və şəkillərin ayrıca qadağan edilmədiyi barədə ekspert rəyləri də yayılıb.
Bu baxımdan, sosial şəbəkələrdə yayılan “Gürcüstanda buna 500 lari cərimə yazılırsa, Azərbaycanda da eyni qayda tətbiq olunur” yanaşması hüquqi baxımdan doğru deyil. Hər bir ölkənin yol hərəkəti və inzibati qanunvericiliyi ayrıdır. Gürcüstanda konkret hərəkətə görə tətbiq edilən cərimə məbləği Azərbaycan ərazisində avtomatik olaraq hüquqi qüvvəyə malik ola bilməz. Gürcüstanın yol cərimələri də öz qanunvericiliyinin müvafiq maddələri əsasında tətbiq edilir.
Ekspert vurğulayıb ki, sürücülər sosial şəbəkələrdə yayılan videolara əsaslanaraq öz avtomobillərindəki stikerləri sökməyə və ya hər hansı cərimədən narahat olmağa başlamazdan əvvəl məsələnin Azərbaycan qanunvericiliyində necə tənzimləndiyinə diqqət yetirməlidirlər. Bir ölkədə müəyyən hərəkətin qadağan edilməsi və buna görə cərimə tətbiq olunması həmin qaydanın digər ölkədə də qüvvədə olduğu anlamına gəlmir.
Digər tərəfdən, sürücülərin avtomobilin ön şüşəsinə yapışdırılan stikerlərin ölçüsünə və yerləşdirilməsinə diqqət etməsi tövsiyə olunur. Çünki sürücünün görmə sahəsinin məhdudlaşdırılması yalnız formal hüquqi məsələ deyil, birbaşa yol təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Kiçik görünən bir detal belə sürücünün qarşısındakı piyadanı, velosipedçini, yol nişanını və ya digər nəqliyyat vasitəsini vaxtında görməsinə mane ola bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, xüsusilə sürücünün birbaşa baxış xəttinə düşən böyük stikerlərdən istifadə edilməsi məqsədəuyğun deyil. Sürücü avtomobilin sükanı arxasında olarkən onun əsas vəzifəsi yolu mümkün qədər geniş və maneəsiz müşahidə etməkdir. Buna görə də avtomobilin dizaynı və ya fərdi görünüşü ilə bağlı istənilən dəyişiklik təhlükəsizlik baxımından da nəzərdən keçirilməlidir.
Bununla yanaşı, avtomobilin ön şüşəsinə yapışdırılan stikerin reklam xarakteri daşıması halında məsələyə başqa hüquqi normaların da tətbiqi mümkün ola bilər. Belə hallarda stikerin sadəcə dekorativ və ya simvolik məqsəd daşıması ilə kommersiya məqsədli reklam arasında fərq qoyulmalıdır. Bu səbəbdən konkret vəziyyət qiymətləndirilərkən yalnız stikerin avtomobilin şüşəsində yerləşməsi deyil, onun məzmunu və məqsədi də nəzərə alına bilər.
Beləliklə, avtomobilin ön şüşəsinə Azərbaycan gerbinin və ya başqa bir stikerin yapışdırılmasını yalnız buna görə avtomatik olaraq cərimə səbəbi kimi təqdim etmək düzgün deyil. Əsas məsələ onun sürücünün görmə sahəsinə mane olub-olmaması və digər tətbiq edilə bilən hüquqi tələblərə ziddiyyət yaradıb-yaratmamasıdır.
Nəqliyyat üzrə ekspert sürücülərə tövsiyə edib ki, avtomobilin ön şüşəsində istifadə etdikləri stikerləri elə yerləşdirsinlər ki, sürücünün baxış xəttini bağlamasın və yolun müşahidəsinə mane olmasın. Çünki söhbət yalnız cərimədən deyil, ilk növbədə sürücünün, sərnişinlərin və digər hərəkət iştirakçılarının təhlükəsizliyindən gedir.
