ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Retkliff avqustun sonlarında Moskvaya gizli səfər edib və alman jurnalistlərin sözlərinə görə, o, ABŞ kəşfiyyat orqanlarının müharibə və Rusiya iqtisadiyyatının vəziyyəti ilə bağlı qiymətləndirməsini Rusiya tərəfinə çatdırıb.
ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Retkliff avqustun sonlarında Moskvaya gizli səfər edib. Səfərin əsas mövzusu təkcə Ukraynadakı müharibə deyil, həm də Vaşinqtonun Rusiyanın iqtisadi yükü nə qədər davam etdirə biləcəyi ilə bağlı qiymətləndirməsi olub.
Gündəm24.az Lent.az-a istinadla xəbər verir ki, bu barədə “Frankfurter Allgemeine Zeitung” qəzeti məlumat yayıb.
Nəşrin məlumatına görə, Retkliff Amerika kəşfiyyat orqanlarının “Rusiya müharibədə uduzur” mesajını Moskvaya çatdırıb. Lakin bu nəticə cəbhədəki vəziyyəti birbaşa əks etdirmir. Hərbi baxımdan, Amerika tərəfi vəziyyəti çıxılmaza yaxınlaşmaq kimi qiymətləndirir.
Rusiyanın əsas problemi: iqtisadiyyat
Amerika qiymətləndirməsi Rusiya iqtisadiyyatına yönəlib. Arqument budur ki, uzun sürən müharibə və onunla əlaqəli xərclər Rusiya üçün getdikcə artan problemlər yaradır və bu da uzunmüddətli nəticələrə səbəb ola bilər.
Retkliffin səfərindən sonra Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin tərəfdaş kəşfiyyat agentlikləri ilə bağlı brifinqi ilə tanış olan yüksək vəzifəli diplomatın sözlərinə görə, Moskva mümkün iqtisadi çöküş barədə xəbərdarlıq alıb. Nəşrin müəllifləri bu ssenarini Soyuq müharibənin sonunda Sovet İttifaqındakı vəziyyətlə müqayisə edirlər.
“Rusiyanın iqtisadiyyatı Sovet İttifaqında olduğu kimi çökəcək”, – məqalədə vurğulanır.
Bu siqnalla yanaşı, Kremlə elə təəssürat yaradılıb ki, Amerikanın Ukraynaya qarşı siyasəti məhz vəziyyətin bu cür qiymətləndirilməsi ilə formalaşır. Yəni, müəlliflər iddia edirlər ki, Vaşinqton müharibənin daha uzun müddət davam edəcəyi təqdirdə Rusiyanın avtomatik olaraq daha əlverişli şərtlər alacağı fərziyyəsi ilə fəaliyyət göstərmir.
ABŞ Putindən nə tələb edib?
Nəşrin fikrincə, bu fonda Amerika tələbi mümkün qədər açıq şəkildə ifadə edilib: Moskva danışıqlara keçməlidir. Nəşr qeyd edir ki, Kreml ABŞ prezidenti Donald Trampın sonda Ukraynaya dəstəyindən imtina edəcəyi ssenarisinə ümid etməməlidir.
Qeyd etmək lazımdır ki, Retkliffin səfərinin əvvəlcə bir neçə mümkün təfsiri olub. Bir nəzəriyyə MKİ direktorunun Kremli daha da gərginləşmənin və NATO ölkələrinə mümkün hücumların qəbuledilməzliyi barədə xəbərdar etməsi idi. Digəri isə Vaşinqtonun danışıqlar prosesini birbaşa kəşfiyyat rəisi vasitəsilə irəlilətməyə çalışması idi.
Nəşrin məlumatına görə, səfərin əsl məqsədi əsasən Rusiyanın iqtisadi dayanıqlığına dair Amerika qiymətləndirməsini çatdırmaq olub. Lakin Vaşinqtondan Ratkliffin Rusiya tərəfi ilə danışıqlarının məzmunu ilə bağlı heç bir rəsmi, ətraflı açıqlama yoxdur.
Lavrov və Vadeful niyə görüşdülər?
Rusiya ilə Qərb arasında diplomatik əlaqələrin intensivləşməsi fonunda Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi direktorunun səfərinin yeni təfərrüatları ortaya çıxıb. Nyu-Yorkda Almaniyanın xarici işlər naziri Yohan Vadeful ilk dəfə rusiyalı həmkarı Sergey Lavrovla birbaşa görüşüb.
Danışıqlar təxminən 20 dəqiqə davam edib. Jurnalistlərin sözlərinə görə, Vadeful Moskvanı Almaniya, Avropa və NATO ilə münasibətləri gərginləşdirməkdən çəkinməyə çağırıb və konstruktiv münasibətlərə qayıtmağın yalnız Ukraynaya qarşı müharibə bitdikdən sonra mümkün olduğunu vurğulayıb.
Görüşdən sonra Lavrov Berlinə qarşı şikayətlərini açıq şəkildə bildirib. O, Almaniyanı “militarizm” və “revanşizm”də günahlandırıb və sonra bəzi Avropa dövlətlərinin guya “neonasizm” yoluna qədəm qoyduğunu iddia edib.
Putin ABŞ-a gedəcəkmi?
Digər müzakirə mövzusu Donald Tramp və Vladimir Putin arasında şəxsi görüşün mümkünlüyüdür. Amerika prezidenti Rusiya liderini dekabr ayında Mayamidə keçirilməsi planlaşdırılan G20 sammitinə dəvət edib.
Məqalənin müəllifləri qeyd edirlər ki, bəzi alman diplomatları Putinin ABŞ-a səfərə razı olacağına şübhə ilə yanaşırlar. Qeyd olunan səbəblərdən biri Kremlin döyüş meydanındakı vəziyyətin qışda onun xeyrinə dəyişəcəyinə dair mümkün hesablamalarıdır və bundan sonra Moskva danışıqlara daha güclü mövqedən yanaşmağa çalışacaq.
Eyni zamanda, nəşr diqqəti başqa bir məqama yönəldir: Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski danışıqlara hazır olduğunu dəfələrlə bildirsə də, Putinlə Moskvadan kənarda görüşməkdə israr edir. Bu fonda Mayamidə mümkün görüş birbaşa əlaqə üçün bir seçim ola bilər.
Retkliffin Moskvaya gizli səfəri
Avqustun sonlarında Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi direktorunun Rusiya paytaxtına gözlənilməz səfəri ilə bağlı ilk detallar ortaya çıxıb. O zaman səfərin mümkün səbəbləri, o cümlədən Ukrayna, İrana qarşı müharibə, sanksiyalar və digər strateji məsələlərlə bağlı danışıqlar göstərilib. Ayrı-ayrılıqda, Retkliffin Moskvaya Trampın konkret təklifi ilə gələ biləcəyi ilə bağlı fərziyyələr də olub.
Daha sonra məlum oldu ki, Retkliffin Vladimir Putinlə planlaşdırılan şəxsi görüşü ləğv edilmiş ola bilər. Bir nəzəriyyəyə görə, Rusiya prezidenti son anda Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru ilə danışıqları ləğv edib və amerikalı rəsmi bunun əvəzinə Rusiya kəşfiyyat orqanlarının rəhbərləri Sergey Narışkin və Aleksandr Bortnikovla görüşüb.
Səfərdən sonra hadisələrin sonrakı inkişafı ilə bağlı məlumatlar yayılıb. Artıq sentyabrın əvvəlində məlum olub ki, Amerika rəsmisinin Rusiya rəhbərliyi ilə görüşlərindən sonra Moskva mülki və enerji infrastrukturuna da daxil olmaqla, Ukraynaya hava hücumlarını gücləndirib.
