Kipr “barıt çəlləyi” üzərində: “Yaşıl xətt”də gərgin anlar
Onilliklərdir davam edən Kipr sükunəti son günlərdə ciddi sınaqla üz-üzə qalıb. BMT-nin bufer zonasındakı Pila kəndi yaxınlığında fermerlər arasında başlayan adi mübahisə sürətlə böyüyərək Ankara, Afina, Britaniya kontingenti və BMT sülhməramlılarını hərəkətə gətirən milli təhlükəsizlik probleminə çevrilib.
Gündəm24.az NOCOMMENT.az-a istinadən xəbər verir ki, vəziyyətin gərginləşməsinə səbəb yunan tərəfinin “Yaşıl xətt”dəki türk fermerlərinin heyvanlarına qanunsuz baxış keçirmək cəhdi olub. Yunan rəsmiləri “ağız-ayaq” xəstəliyi bəhanəsi ilə sərhədi keçməyə çalışsalar da, Şimali Kipr Türk Respublikasının (ŞKTR) polis qüvvələri tərəfindən bloklanıblar. Bu hadisənin fonunda yunan mediası Türkiyənin bölgəyə 15 tank yeritdiyi barədə iddialar yayaraq gərginliyi pik həddə çatdırıb.
ŞKTR Baş naziri Ünal Üstel məsələ ilə bağlı sərt bəyanat yayaraq bildirib ki, yunan administrasiyası baytarlıq nəzarətindən suverenliyi pozmaq üçün bir “tüstü pərdəsi” kimi istifadə edir:
“Biz sülhün tərəfdarıyıq, lakin ŞKTR-in sərhədləri və suverenliyi təhlükə altına düşərsə, bütün lazımi addımları atacağıq.”
Ekspertlər qeyd edirlər ki, Pila hadisəsi adadakı sürətli milisiyalaşmanın bir simptomudur. Ankara adadakı hərbi texnikasını ən müasir yerli silahlarla yeniləyir, Nikosiya isə ABŞ-dan tank əleyhinə sistemlər, Fransadan zərbə helikopterləri və İsraildən HHM sistemləri alır. Bu silahlanma yarışı istənilən xırda insidentin böyük müharibəyə çevrilmə riskini artırır.
Hazırda diplomatiya hələlik tərəfləri saxlasa da, regiondakı strateji vəziyyət və böyük güclərin maraqlarının kəsişməsi “Yaşıl xətt”i hər zamankından daha kövrək edib. BMT sülhməramlıları gərginliyi azaltmağa çalışsa da, qarşılıqlı inamsızlıq adanı hər an partlaya biləcək “barıt çəlləyi”nə çevirib.
