Son vaxtlar qida zəhərlənməsi hallarında müşahidə olunan artım cəmiyyətdə ciddi narahatlıq doğurur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, isti hava şəraiti ilə yanaşı, qidaların düzgün saxlanılmaması, gigiyena qaydalarına əməl edilməməsi və bəzi iaşə obyektlərində məsuliyyətsiz yanaşma bu halların əsas səbəblərindəndir.
Bəs qida zəhərlənmələrinin artmasına hansı amillər təsir edir və bu risklərin qarşısını almaq üçün hansı qaydalara ciddi əməl olunmalıdır?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan qida məsələləri üzrə ekspert İlkin Şirinov bildirib ki, qida zəhərlənmələrinin artması təsadüfi deyil və bunun bir neçə əsas səbəbi var.
Onun sözlərinə görə, ilk növbədə ictimai iaşə müəssisələrində məsuliyyətsizlik və qida təhlükəsizliyi qaydalarına laqeyd yanaşma bu halların çoxalmasına səbəb olur:
“Qida müəssisələrində məsuliyyətsizlik, nəzarət mexanizmlərinin zəif olması əsas problemlərdəndir. Digər tərəfdən, havaların istiləşməsi bakteriyaların sürətlə çoxalmasına əlverişli şərait yaradır. Belə vaxtlarda məhsulların soyuducu rejimindən kənarda saxlanılması, bişmiş qidaların təkrar qızdırılması, çiy və hazır qidaların eyni soyuducuda yerləşdirilməsi qida təhlükəsizliyini ciddi risk altına salır”.
Ekspert qeyd edib ki, bəzi iaşə və ticarət obyektləri insan sağlamlığını deyil, daha çox qazanc əldə etməyi prioritet hesab edir:
“Bəzi müəssisələrdə qidanın keyfiyyətinə, saxlanma şəraitinə və gigiyenik qaydalara lazımi diqqət yetirilmir. Qanunvericilikdə bununla bağlı məsuliyyət nəzərdə tutulsa da, bəzən AQTA-nın tətbiq etdiyi cərimələr əldə olunan gəlirlə müqayisədə kifayət qədər effektli təsir göstərmir”.
İ.Şirinov vurğulayıb ki, qida zəhərlənmələrinin qarşısının alınmasında ev şəraitində qida hazırlayan insanların da üzərinə böyük məsuliyyət düşür.
Onun sözlərinə görə, çiy və bişmiş qidaların birlikdə saxlanılması, bişmiş yeməklərin saatlarla otaq temperaturunda qalması, eləcə də məhsullar alınarkən son istifadə tarixinin yoxlanılmaması ciddi risk yaradır:
“Bu, insanların öz sağlamlığına qarşı biganə münasibətindən irəli gəlir. Qida təhlükəsizliyi hər kəsin əməl etməli olduğu qaydadır. Kiçik görünən bir təhlükəsizlik pozuntusu belə ağır nəticələrə, hətta faciəyə səbəb ola bilər.
Əgər insanlar günəş altında uzun müddət qalmış məhsulu yararlılıq müddətinə baxmadan alıb istifadə edirlərsə, bu zaman bütün məsuliyyəti istehsalçının üzərinə qoymaq düzgün deyil. Burada əsas məsələ məhsulun ucuz olması yox, onun təhlükəsizliyidir”.
Ekspertin fikrincə, həm ictimai iaşə obyektləri, həm də istehlakçılar qida təhlükəsizliyi qaydalarına ciddi əməl etdikləri təqdirdə qida zəhərlənmələrinin sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq mümkündür.
