İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) regionda neft ixracı ilə bağlı sərt bəyanatla çıxış edib. Qurum ABŞ və Vaşinqtonla əməkdaşlıq edən ölkələrə regiondan neft ixracına icazə verilməyəcəyini açıqlayıb.
SEPAH nümayəndələrinin sözlərinə görə, ABŞ-nin İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar davam etdiyi müddətdə İran silahlı qüvvələri regiondan ABŞ və onun tərəfdaşlarına neft tədarükünün qarşısını almaq üçün bütün imkanlardan istifadə edəcək.
Bildirilib ki, bu müddət ərzində ABŞ və müttəfiqlərinə “bir litr belə” neftin ixracına imkan verilməyəcək. Qurumun açıqlamasında qeyd olunub ki, İran regionda enerji nəqli yollarına və strateji keçidlərə nəzarət imkanlarını nəzərə alaraq müvafiq addımlar ata bilər. SEPAH həmçinin vurğulayıb ki, ABŞ-nin hərbi təzyiqləri davam edərsə, bu, regionda enerji təhlükəsizliyi və qlobal neft bazarına ciddi təsir göstərə bilər.
SEPAH-ın bu bəyanatı özündə nəyi ehtiva edir? Həqiqətən də bu açıqlama enerji bazarına ciddi mənada təsir edəcəkmi?
Sfera.az-a bu haqda açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Asif İbrahimov SEPAH tərəfindən səsləndirilən bu bəyanatın yalnız hərbi və siyasi mesaj deyil, eyni zamanda enerji bazarına yönəlmiş ciddi geosiyasi siqnal olduğunu bildirib.
“Burada əsas məqsəd regionda enerji axınlarının təhlükəsizliyi məsələsini gündəmə gətirmək və ABŞ üzərində iqtisadi və siyasi təzyiq formalaşdırmaqdır”-, deyən ekspert SEPAH-ın təkcə hərbi qurum olmadığını da vurğulayıb:
“Bu struktur İran daxilində və regionda geniş iqtisadi imkanlara malik təşkilatlardan biridir. Enerji, logistika, tikinti, maliyyə və nəqliyyat kimi sahələrdə ciddi iqtisadi təsir rıçaqları mövcuddur. Məsələn, İranın maliyyə sektorunda fəaliyyət göstərən “Bank Sepah” kimi institutlar da ölkənin iqtisadi sistemində mühüm rol oynayır və bu, İranın hərbi-strateji strukturlarının iqtisadi müstəvidə də müəyyən təsir imkanlarının olduğunu göstərir”.
İqtisadçı İranın ötürdüyü mesajın detallarını da açıqlayıb:
“İranın mesajı ondan ibarətdir ki, əgər ABŞ tərəfindən İrana qarşı hərbi əməliyyatlar davam edərsə, regiondan ABŞ və onun tərəfdaşlarına yönələn neft tədarükü risk altına düşə bilər. Bu isə ilk növbədə Hörmüz boğazı kimi strateji marşrutların təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır. Məlumdur ki, dünya üzrə dəniz yolu ilə daşınan neftin 20-%, sıxılmış maye qazın isə 35-%-i məhz bu boğazdan keçir. Bununla belə, belə bəyanatlar çox zaman siyasi və psixoloji təzyiq aləti kimi də istifadə olunur. Praktiki baxımdan regiondan “bir litr belə neftin çıxmasına imkan verilməyəcəyik” olduqca ciddi və mürəkkəb məsələdir. Çünki bu, təkcə İranın deyil, eyni zamanda regionun digər böyük enerji istehsalçılarının və beynəlxalq koalisiyaların maraqlarına toxunan məsələdir. Enerji bazarları isə bu cür risk siqnallarına çox həssasdır. Belə açıqlamalar qısa müddətdə neft qiymətlərində dalğalanma yarada bilər. Lakin uzunmüddətli təsir yalnız o halda mümkün olacaq ki, regionda real hərbi eskalasiya davam etsin və enerji marşrutları faktiki olaraq blokada altına düşsün. Hesab edirəm ki, bu bəyanat daha çox geosiyasi təzyiq və güc nümayişi xarakteri daşıyır. Amma eyni zamanda regionun enerji təhlükəsizliyi baxımından risk faktorlarının artdığının da göstəricisidir”.\Sfera.az
