Son illər Azərbaycanda ictimai iaşə sektoruna marağın artması bu sahədəki hüquqi tənzimləmələri yenidən gündəmə gətirib. Bir çox gənc sahibkar və biznes qurmaq istəyən şəxslər ideyadan fəaliyyətə keçid mərhələsində hansı sənədlərin tələb olunduğu, hansı qurumlardan icazə alınmalı olduğu barədə suallarla qarşılaşırlar.
Gündəm24.az Oxu24.com-a istinadən Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyindən (KOBİA) aldığı rəsmi məlumatlara əsasən, ictimai iaşə obyekti açmaq istəyənlər üçün ən geniş bələdçini təqdim edir:
1. İlk addım: Hüquqi qeydiyyat və vergi uçotu
Biznesin təməli düzgün hüquqi formanın seçilməsindən başlayır. Sahibkar fəaliyyətini iki yoldan biri ilə rəsmiləşdirə bilər:
* Fərdi sahibkar (fiziki şəxs): Daha sadə qeydiyyat prosesi.
* Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət (hüquqi şəxs): Daha geniş miqyaslı bizneslər üçün.
Hər iki halda ilk növbədə VÖEN alınmalı, obyektdə mütləq şəkildə yeni nəsil kassa aparatları və POS-terminallar quraşdırılmalıdır. Unutmayın ki, müştəriyə nağdsız ödəniş imkanı yaratmamaq qanunvericiliklə ciddi cərimələrə səbəb ola bilər.
2. Məkanın seçilməsi: “Qeyri-yaşayış” şərti
Restoran və ya kafe üçün seçilən sahə mütləq qeyri-yaşayış sahəsi statusuna malik olmalıdır. Əgər obyekt binanın birinci mərtəbəsindədirsə və sənəddə “yaşayış sahəsi” kimi qeyd olunubsa, onun statusu rəsmi qaydada dəyişdirilməlidir. Status dəyişdirilmədən fəaliyyət göstərmək inzibati məsuliyyət yaradır.
3. AQTA qeydiyyatı: Qida təhlükəsizliyi qırmızı xəttimizdir
İctimai iaşə obyektləri fəaliyyətə başlamazdan əvvəl Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyində (AQTA) qeydiyyata alınmalı və reyestrə daxil edilməlidir. Burada əsas tələblər bunlardır:
* Mətbəxin və anbarın sanitar normalara uyğunluğu;
* Su təchizatı və müasir havalandırma sisteminin mövcudluğu;
* Məhsulların saxlanma şəraiti.
4. Əmək münasibətləri və tibbi müayinə
İşə götürülən hər bir əməkdaş (ofisiantdan tutmuş aşpaza qədər) ilə rəsmi əmək müqaviləsi bağlanmalıdır. Qida ilə birbaşa təmasda olan işçilərin vaxtlı-vaxtında tibbi müayinədən keçməsi və tibbi kitabçalarının olması məcburidir.
5. Təhlükəsizlik və kommunal xidmətlər
Obyektin fəaliyyəti zamanı yanğın təhlükəsizliyi qaydalarına riayət olunması mütləqdir. Yanğın siqnalizasiya sistemləri və təxliyə planları Fövqəladə Hallar Nazirliyinin tələblərinə uyğun olmalıdır.
Bundan əlavə:
* Elektrik, qaz və su xidmətləri “əhali” deyil, “qeyri-əhali” (kommersiya) tarifi ilə rəsmiləşdirilməlidir.
* Tullantıların (xüsusilə işlənmiş yağların) utilizasiyası üçün ixtisaslaşmış qurumlarla müqavilələr bağlanmalıdır.
6. Xarici görünüş: reklam və terraslar
Obyektin üzərindəki reklam lövhələri Azərbaycan Respublikasının Dövlət Dil Haqqında Qanununa uyğun olmalıdır (Azərbaycan dili mütləqdir, digər dillər kiçik şriftlə ola bilər). Əgər səki hissəsində yay terrası qurmaq planlaşdırılırsa, bunun üçün yerli icra hakimiyyəti orqanlarından xüsusi razılıq alınmalıdır.
Sahibkarlar üçün faydalı məsləhət:
Bu mürəkkəb görünən prosedurları təkbaşına həyata keçirmək məcburiyyətində deyilsiniz. KOBİA-nın Bakı, Yevlax, Xaçmaz, Gəncə və Şuşa kimi şəhərlərdə fəaliyyət göstərən “KOB evləri”nə müraciət edərək bütün dövlət xidmətlərini (VÖEN-dən tutmuş icazələrə qədər) “bir pəncərə” prinsipi ilə, sürətli və şəffaf şəkildə əldə edə bilərsiniz.
