2023-cü ilin iyun ayı, Rusiya siyasi sisteminin sarsıldığı o qaranlıq saatlar… “Vaqner”in “qara bayraqları” Rostov küçələrini bürüyərkən, Kremlin qapalı otaqlarında panika və həyəcan hökm sürürdü. Yevgeni Priqojini bu ölümcül yürüşdən, müharibənin taleyini dəyişə biləcək o böyük qiyamdan döndərmək üçün Moskvadan Rostov-na-Donuya uçan xüsusi heyət — general Yunus-Bek Yevkurov və general Vladimir Alekseyev tarixin ən gərgin danışıqlarından birinin baş qəhrəmanlarına çevrildilər.
NOCOMMENT.az xəbər verir ki, bu tarixi qarşıdurmanın pərdəarxası məqamları ilk dəfə olaraq Priqojinin yaxın çevrəsindən olan hüquqşünas İqor Yeliseyev tərəfindən ifşa olunub. Yeliseyevin “Fontanka”ya verdiyi sarsıdıcı müsahibə, hadisələrin sadəcə bir hərbi qiyam deyil, həm də şəxsi ambisiyaların, xəyanət hissinin və tükənməz bir qəzəbin necə alovlandığını nümayiş etdirir.
“Ölkənin ən yüksək rütbəli fiqurları Priqojini telefona bağlamaq üçün bir-biri ilə yarışır, əsəb gərginliyi pik həddə çatırdı. Yevkurov və Alekseyevin Rostovdakı o otağa daxil olduğu an, əslində Rusiya dövlətinin bütövlüyünün tərəzidə olduğu an idi. Onlar yalvarırdılar, izah edirdilər, ancaq Priqojin öz “həqiqəti” ilə divar kimi qarşılarında dayanmışdı,” — deyə Yeliseyev o anları ürpədici detallarla xatırlayır.
Qiyamın arxasında yatan “Sursat zərbəsi”
Yeliseyevin təbirincə, Priqojin sadəcə bir qiyamçı deyildi; o, özünü “sistem tərəfindən tərk edilmiş, sursatsız qalmış bir komandir” kimi görürdü. Baxmutun (Artemovsk) qanlı döyüşlərindən sonra “Vaqner”in silahlarını təhvil vermək tələbi onun üçün sadəcə bir əmr deyil, “mənəvi edam” idi. Bu, onun üçün təkcə bir qrup muzdlu döyüşçünün deyil, həm də şəxsi ləyaqətinin məhv edilməsi mənasına gəlirdi.
Lukaşenkonun “xilaskar” missiyası
Gərginlik qan tökülməsi həddinə çatarkən, səhnəyə Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko daxil olur. Yeliseyev bildirir ki, nə Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının təzyiqi, nə də ordunun blokadası vəziyyəti dəyişə bilməmişdi; qiyamın düyününü ancaq Lukaşenkonun verdiyi sirli təminatlar və şəxsi razılaşmalar çözə bildi.
Priqojinin bu yürüşü cəmi bir sutka çəkdi. Bir gün ərzində Rusiyanın göyündə iki helikopter və bir təyyarə alovlar içində yerə çırpıldı, dövlət sisteminin sütunları titrədi. Amma hekayə bununla bitmədi. Həmin ilin avqustunda, Tver vilayətinin səmasında partlayan biznes-jet həm də Priqojinin, Utkinin və Çekalovun həyatına son qoyaraq, “Vaqner” əfsanəsinin üstündən qara bir xətt çəkdi.
Bu gün Rostov hadisələri tarix kitablarına “yarımçıq qalmış bir qiyam” kimi düşsə də, Yeliseyevin bu yeni açıqlamaları göstərir ki, pərdə arxasında gedən mübarizə rəsmi hesabatlardan qat-qat daha qanlı və dramatik olub.
