Alagöz qalası – Qərbi Azərbaycanın dağ zirvəsində ucalan möhtəşəm istehkam
Alagöz qalası Qərbi Azərbaycanın Ələyəz (Alagöz) dağının cənub yamacında, dəniz səviyyəsindən təxminən 2300 metr yüksəklikdə yerləşən ən möhtəşəm müdafiə qalalarından biridir. Strateji mövqeyi sayəsində əsrlər boyu bölgənin ən mühüm hərbi istehkamlarından biri hesab olunub.
Tarixçilərin fikrincə, qalanın əsası IV–V əsrlərdə qoyulub. Sonrakı dövrlərdə müxtəlif hökümdarlar tərəfindən möhkəmləndirilmiş, xüsusilə XI–XII əsrlərdə Səlcuq türklərinin hakimiyyəti dövründə yenidən bərpa edilərək müdafiə sistemi gücləndirilmişdir.
Qala sərt dağ relyefindən məharətlə istifadə edilməklə inşa olunub. Qalın daş divarları, çoxmərtəbəli quruluşu, müşahidə bürcləri və müdafiə istehkamları onu alınmaz qalaya çevirmişdi. Buradan ətraf vadiləri və dağ keçidlərini tam nəzarətdə saxlamaq mümkün idi.
Alagöz qalası qədim karvan yollarının yaxınlığında yerləşdiyindən həm hərbi, həm də ticarət baxımından böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Qala ətrafında qədim yaşayış məskənlərinin, siklop tikililərinin və mağaraların izləri də aşkar edilmişdir.
Bu gün Alagöz qalasının qalıqları Qərbi Azərbaycanın qədim hərbi memarlığını və bölgənin zəngin tarixini əks etdirən mühüm tarixi abidələrdən biri kimi qiymətləndirilir.
Qərbi Azərbaycan İcması Sumqayıt Nümayəndəliyi
Ramiz İsmayılov
