Qərbi Azərbaycan kəndləri – Kefli
Kefli Qərbi Azərbaycanın tarixi yaşayış məntəqələrindən biri olub. Kənd keçmiş İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, sonrakı inzibati bölgüdə isə Qızıl Qoç (Qukasyan) rayonunda yerləşib. 1937-ci ilə qədər Ağbaba (Amasiya) rayonunun tabeliyində olduğu qeyd edilir. Hazırda kənd Şirak vilayətinin ərazisinə daxildir.
Kefli Gümrü şəhərindən təxminən 32 kilometr şimal-şərqdə, dəniz səviyyəsindən təxminən 1930 metr yüksəklikdə yerləşən dağlıq yaşayış məntəqəsi olub. Kəndin adı çar Rusiyası dövründə hazırlanmış Qafqazın beşverstlik xəritəsində də “Kefli” formasında qeyd edilib.
Kefli adının mənşəyi
Kəndin toponimi ilə bağlı mənbələrdə fərqli izah verilir. Virtual Qərbi Azərbaycan məlumatında adın Azərbaycan dilində insanın ruhi və ya səhhət vəziyyətini ifadə edən “kef” sözü ilə əlaqələndirildiyi bildirilir.
Kəndin adı uzun müddət Kefli olaraq işlənib. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 25 yanvar 1978-ci il tarixli fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilərək Kakavasar qoyulub.
Əhalisi və yaşayış həyatı
Mənbələrə görə, Kefli kəndində əvvəllər azərbaycanlılar yaşayıb. Sonrakı dövrlərdə bölgəyə erməni əhalisinin köçürülməsi ilə kəndin demoqrafik tərkibi dəyişib və azərbaycanlı əhali kəndi tərk edib.
Kəndin əhalisinin əsas məşğuliyyətləri maldarlıq, əkinçilik, bağçılıq, ticarət və sənətkarlıq olub. Dağlıq coğrafi mövqeyi xüsusilə heyvandarlıq üçün əlverişli şərait yaradıb.
Mövcud statistik məlumatlarda XIX əsrin sonlarından XX əsrin əvvəllərinədək kənddə erməni əhalisinin sayının artdığı göstərilir. 1873-cü ildə 206, 1886-cı ildə 285, 1897-ci ildə 287, 1908-ci ildə 350, 1914-cü ildə 426, 1919-cu ildə isə 509 nəfər qeydə alınıb.
Keflin tarixi taleyi
Keflin tarixi taleyi Qərbi Azərbaycanın bir sıra digər kəndləri kimi mürəkkəb demoqrafik və inzibati dəyişikliklərlə müşayiət olunub. Mənbələr kəndin əvvəlcə azərbaycanlıların yaşadığı yaşayış məntəqəsi olduğunu, daha sonra isə bölgədə aparılan məskunlaşdırma prosesləri nəticəsində kəndin əhali tərkibinin dəyişdiyini bildirir.
Kəndin tarixi adı 1978-ci ildə rəsmi şəkildə dəyişdirilib. Bununla da əsrlər boyu işlənən Kefli toponimi inzibati sənədlərdə Kakavasar adı ilə əvəzlənib.
Qərbi Azərbaycanın tarixi toponimlərindən biri
Kefli adı Qərbi Azərbaycanın tarixi coğrafiyasını əks etdirən toponimlər sırasında yer alır. Kəndin adı köhnə xəritələrdə qorunub saxlanılıb, yerləşdiyi ərazi isə bu gün Şirak vilayətinin tərkibindədir.
Keflin tarixi Azərbaycan kənd adlarının, yaşayış məntəqələrinin və həmin ərazilərdə formalaşmış yer adları sisteminin araşdırılması baxımından diqqətçəkən nümunələrdən biridir.
Qərbi Azərbaycan İcması Sumqayıt Nümayəndəliyi
Ramiz İsmayılov
