Rusiyada “Tramp marşrutu”nun – TRIPP layihəsinin reallaşması fonunda ABŞ-nin Cənubi Qafqazda hərbi və təhlükəsizlik iştirakının mümkün genişlənməsi ilə bağlı narahatlıq artır. Rusiya nəşrində Ermənistan ərazisindən keçəcək marşrutun təhlükəsizliyinin amerikalı özəl hərbi və təhlükəsizlik şirkətlərinə həvalə edilə biləcəyi barədə iddialar gündəmə gətirilir.
Musavat.com “Svobodnaya Pressa”ya istinadən xəbər verir ki,mövzu son olaraq Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katib müavini Aleksey Şevtsovun açıqlaması ilə yenidən aktuallaşıb. Şevtsovun sözlərinə görə, marşrutun təhlükəsizliyinin yaradılacaq ABŞ-Ermənistan şirkətinə verilməsi ABŞ-yə Ermənistan ərazisində, İran sərhədinə yaxın məsafədə xüsusi hərbi və kəşfiyyat infrastrukturu yaratmaq imkanı verə bilər. O, bunun Ermənistanın suverenliyi və regionun təhlükəsizliyi baxımından suallar doğurduğunu bildirib.
Rusiyalı ekspertlərdən bəziləri isə məsələni daha sərt təqdim edirlər. “Svobodnaya Pressa”ya danışan Maliyyə Universitetinin dosenti Dmitri Yejovun fikrincə, “Tramp marşrutu”nun reallaşması ilə bağlı ABŞ-nin Ermənistan ərazisində təhlükəsizlik və digər xüsusi infrastruktur yaratması ssenarisinin həyata keçmə ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir. O hesab edir ki, ABŞ qlobal resurslara nəzarəti gücləndirməyə çalışır və TRIPP də bu strategiyanın elementlərindən biri kimi nəzərdən keçirilə bilər.
Onun fikrincə, Ermənistan ərazisində “dövlət içində dövlət” modelinin yaranması beynəlxalq təhlükəsizlik baxımından problemli görünür. O, marşrutun fəaliyyəti çərçivəsində ÇVK-lərin və müxtəlif xüsusi infrastruktur elementlərinin ortaya çıxmasını mümkün ssenari kimi qiymətləndirir. Yejov ABŞ-nin Ermənistanda hərbi bazasının yaranmasını isə daha uzaq perspektivdə mümkün hesab edir. Onun sözlərinə görə, bunun üçün Ermənistanın Qərbə tam istiqamətlənməsi və Rusiya ilə əməkdaşlığın kəskin şəkildə məhdudlaşdırılması kimi amillər lazım olacaq.
Hərbi-siyasi ekspert Dmitri Sapunov daha sərt mövqe sərgiləyir. O, “Tramp marşrutu” fəaliyyətə başladıqdan sonra ABŞ-yə bağlı özəl hərbi və təhlükəsizlik şirkətlərinin Ermənistanda görünməsi ehtimalını çox yüksək qiymətləndirir. Ekspert xüsusilə strateji obyektlərin və nəqliyyat infrastrukturunun mühafizəsi sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlərin cəlb oluna biləcəyini bildirir. Onun fikrincə, söhbət ilkin mərhələdə yalnız silahlı mühafizədən deyil, həmçinin logistika, monitorinq, kəşfiyyat, komanda-idarəetmə və erməni hərbçilərinin təlimindən gedə bilər.
Sapunov mümkün iştirakçılar sırasında Constellis Holdings, RTX/DYNCORP və MPRI şirkətlərinin adlarını çəkir. O, bu strukturların strateji obyektlərin mühafizəsi, logistika, monitorinq və hərbi konsaltinq sahələrində təcrübəyə malik olduğunu bildirir. Bunlar ekspertin ehtimallarıdır və konkret şirkətlərin TRIPP çərçivəsində cəlb olunacağı barədə təsdiqlənmiş qərar kimi təqdim edilmir. Свободная Пресса
Sapunov ABŞ hərbi bazasının yaradılmasını da istisna etmir. Onun fikrincə, belə bir baza Ermənistanın özündən daha çox Azərbaycanın ərazisində mümkün ola bilər, lakin TRIPP-in yaratdığı yeni geosiyasi vəziyyət fonunda Ermənistanda ABŞ hərbi infrastrukturunun meydana çıxması da nəzəri baxımdan mümkündür.
